64% vrijstaand, 4% rijtjeshuizen in Tjalleberd.
Ruimte voor een grotere batterij.

Tjalleberd is een klein dorp: 326 woningen, 325 huishoudens en 850 inwoners, gemiddeld 2,6 per huishouden. Van die woningen is 87 procent een koopwoning; in de gemeente Heerenveen is dat 60 procent, in Friesland 62 procent.

De woningvoorraad is typisch dorps: 64 procent van de woningen staat vrij, nog eens 25 procent is twee-onder-een-kap. Bij een vrijstaand huis hoort een groter dak, een hoger verbruik en vaak een 3-fase-aansluiting; een grotere batterij verdient zich daar het snelst terug.

Van de woningen is 4 procent in de afgelopen tien jaar gebouwd. Een huis is hier gemiddeld € 379.000 waard (WOZ), 31 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland.

Een vrijstaande woning in Tjalleberd neemt met 3.590 kWh per jaar 104 procent meer af dan een tussenwoning (1.760 kWh). Zo'n verschil vraagt om een pakket per woningtype; de tabel hieronder geeft die uitkomst.

Een woning in Tjalleberd nam in 2024 gemiddeld 3.140 kWh stroom van het net af, 25 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh); de gemeente Heerenveen zit op 2.570 kWh.

Daar staat 1.750 kWh teruglevering per woning tegenover, ruim de helft van de afname (Friesland: 1.110 kWh). Voor Tjalleberd is dat de kern van het verhaal: zolang salderen bestaat, wordt die 1.750 kWh nog verrekend met het verbruik. Vanaf 2027 niet meer, dan brengt teruggeleverde stroom veel minder op dan de stroom die 's avonds wordt teruggekocht kost. Een thuisbatterij die de middagpiek opslaat voor de avond maakt van precies die stroom eigen verbruik.

De zonnestroom in Tjalleberd is jong: in 2018 stonden er 69 installaties, in 2022 168, ruim een verdubbeling in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 83 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 33 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Zonnepanelen liggen in Tjalleberd op 65 procent van de daken; in de gemeente Heerenveen als geheel is dat 42 procent, dus 23 procentpunt minder dan hier, en in Friesland 46 procent. In 2022 telde het CBS hier 168 installaties met samen 682 kWp, gemiddeld 4,1 kWp per dak, omgerekend ongeveer 10 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Heerenveen staat het dorp gedeeld op plek 2 van 17 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 8 van 20 in teruglevering per woning.

Met 64 procent vrijstaande woningen en 4 procent rijwoningen heeft het gemiddelde huis in Tjalleberd een dak dat op een zonnige middag meer oplevert dan een 6 kWh-batterij kan bergen; de afname ligt op 3.140 kWh per jaar. Hier past een pakket van 10 kWh of meer, bij een 3-fase-aansluiting als 3-fase-batterij, zodat het hele middagoverschot de avond haalt.

Daar komt bij dat 65 procent van de woningen in Tjalleberd al zonnepanelen heeft, tegenover 46 procent gemiddeld in Friesland. Voor die huizen is de batterij de tweede stap: het middagoverschot vasthouden in plaats van terugleveren.

Het aantal zonnestroominstallaties in Tjalleberd is tussen 2018 en 2022 minstens verdubbeld: van 69 naar 168, 143 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 28 procent, van 1.470 naar 1.060 kubieke meter. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Met 1.750 kWh teruglevering per woning zit Tjalleberd tussen de buurdorpen in: Gersloot levert het meest terug (2.150 kWh), Terband het minst (1.230 kWh). In aandeel daken met zonnepanelen staat Tjalleberd bovenaan in de buurt: 65 procent, tegenover 52 procent in Luinjeberd.

Aan aardgas verbruikt een woning in Tjalleberd 1.060 kubieke meter per jaar, 20 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Heerenveen (880). In 2020 was dat nog 1.470 kubieke meter: 28 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning is sinds 2020 (3.210 kWh) vrijwel gelijk gebleven. 8 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 3 procent is helemaal aardgasvrij. Elk huis dat overstapt, verplaatst zijn verbruik naar de stroommeter; dat winterverbruik koopt een batterij op een dynamisch contract goedkoper in.

Met 1,5 auto's per huishouden staan er in Tjalleberd meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). Laden gebeurt in een dorp vrijwel altijd aan huis; met een batterij is dat op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom in plaats van op het avondtarief.

Het net in Tjalleberd is van Liander, net als bijna overal in Friesland; hoe meer middagstroom thuis in de batterij blijft, hoe minder er tegelijk dat net op gaat. Volgens de indeling van het CBS is Tjalleberd een landelijke omgeving.

Voor een dorp van 326 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Tjalleberd: 3 personen, 3.140 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.750 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Het model komt uit op een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) op een dynamisch contract. De besparing: ongeveer € 517 in het eerste jaar, gemiddeld € 616 per jaar over de looptijd; bij een prijs van € 5.781 na btw-teruggave is de terugverdientijd ongeveer 9,4 jaar.

Het gemiddelde is niet jullie huis. Bij 1,5 auto's per huishouden is de grote vraag of er een elektrische auto komt: 2.000 tot 3.000 kWh per jaar extra, en dan wordt een grotere batterij met slim laden interessant. De persoonlijke berekening is gratis en in twee minuten klaar.