18% rijtjeshuizen in Ternaard.
Ruimte voor een grotere batterij.

Ternaard telt 636 woningen en 580 huishoudens, met 1.325 inwoners (gemiddeld 2,3 personen per huishouden). 70 procent van de woningen is een koopwoning, tegenover 62 procent gemiddeld in Friesland en 67 procent in de gemeente Noardeast-Fryslân.

Vrijstaande en twee-onder-een-kapwoningen voeren de boventoon: samen 69 procent van de voorraad, tegenover 11 procent tussenwoningen. Ruimte voor panelen op het dak en voor een batterij in de berging is er bij deze huizen meestal wel.

Maar 3 procent van de woningen is jonger dan tien jaar; vrijwel elke installatie begint hier dus met een schouw van de bestaande meterkast, de aansluiting en de groepenkast. Een huis is hier gemiddeld € 237.000 waard (WOZ), 18 procent lager dan het gemiddelde van Friesland.

Een vrijstaande woning in Ternaard neemt met 3.168 kWh per jaar 98 procent meer af dan een tussenwoning (1.600 kWh). Zo'n verschil vraagt om een pakket per woningtype; de tabel hieronder geeft die uitkomst.

Met maar 18 procent rijwoningen bestaat Ternaard vooral uit ruimere huizen met een afname van gemiddeld 2.542 kWh per jaar en een groter dak. Zo'n dak levert op een zonnige middag meer terug dan een 6 kWh-batterij kan bergen; hier past een pakket van 10 kWh of meer, bij een 3-fase-aansluiting ook als 3-fase-batterij, zodat het hele middagoverschot de avond haalt.

70 procent van de woningen is een koopwoning (Friesland: 62 procent), en eigenaren beslissen zelf over dak, meterkast en batterij.

Tussen 2020 en 2022 kwamen er in Ternaard 55 procent zonnestroominstallaties bij, van 135 naar 209. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 34 procent, van 1.494 naar 981 kubieke meter. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Met 1.184 kWh teruglevering per woning zit Ternaard tussen de buurdorpen in: Brantgum levert het meest terug (1.463 kWh), Wierum het minst (700 kWh). In aandeel zonnedaken (44 procent) zit Ternaard tussen Hantum (46 procent) en Wierum (43 procent) in.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Ternaard is 981 kubieke meter per woning per jaar, 8 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.494 kubieke meter: 34 procent minder gas per woning in vier jaar. 10 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 5 procent is helemaal aardgasvrij. Elk huis dat overstapt, verplaatst zijn verbruik naar de stroommeter; dat winterverbruik koopt een batterij op een dynamisch contract goedkoper in.

Met 1,3 auto's per huishouden staan er in Ternaard meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). Laden gebeurt in een dorp vrijwel altijd aan huis; met een batterij is dat op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom in plaats van op het avondtarief.

Het net in Ternaard is van Liander, net als bijna overal in Friesland; hoe meer middagstroom thuis in de batterij blijft, hoe minder er tegelijk dat net op gaat. Volgens de indeling van het CBS is Ternaard een landelijke omgeving.

De stroomafname per woning in Ternaard daalde sinds 2020 van 2.737 kWh naar 2.542 kWh in 2024, 7 procent minder; daarmee zit het dorp vrijwel gelijk aan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Tegenover die afname staat 1.184 kWh teruglevering per woning, ruim een derde van het verbruik (Friesland: 1.110 kWh). Na 2027 telt dat aandeel: teruglevering brengt dan weinig op, terwijl de avondstroom het volle tarief kost. Een thuisbatterij bewaart dat overschot voor de avond en haalt zo een groot deel van die 1.184 kWh uit de rekening van Ternaard.

Het gaat hard: van 135 installaties in 2020 naar 209 in 2022, een groei van 55 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Zonnepanelen liggen in Ternaard op 44 procent van de daken; in de gemeente Noardeast-Fryslân als geheel is dat 52 procent, dus 8 procentpunt meer dan hier, en in Friesland 46 procent. In 2022 telde het CBS hier 209 installaties met samen 776 kWp, gemiddeld 3,7 kWp per dak, omgerekend ongeveer 9 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Noardeast-Fryslân staat het dorp op plek 9 van 12 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 19 van 24 in teruglevering per woning.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Ternaard: 2 personen, 2.542 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.184 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Het model komt uit op een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) op een dynamisch contract. De besparing: ongeveer € 426 in het eerste jaar, gemiddeld € 510 per jaar over de looptijd; bij een prijs van € 5.781 na btw-teruggave is de terugverdientijd ongeveer 11,3 jaar.

Het gemiddelde is niet jullie huis. Bij 1,3 auto's per huishouden is de grote vraag of er een elektrische auto komt: 2.000 tot 3.000 kWh per jaar extra, en dan wordt een grotere batterij met slim laden interessant. De persoonlijke berekening is gratis en in twee minuten klaar.