82% van Hantum woont in een koophuis.
Eigen dak, eigen stroom.

Hantum is een klein dorp: 166 woningen, 160 huishoudens en 390 inwoners, gemiddeld 2,4 per huishouden. 82 procent van de woningen is een koopwoning, tegenover 62 procent gemiddeld in Friesland en 67 procent in de gemeente Noardeast-Fryslân.

De woningvoorraad is typisch dorps: 59 procent van de woningen staat vrij, nog eens 21 procent is twee-onder-een-kap. Bij een vrijstaand huis hoort een groter dak, een hoger verbruik en vaak een 3-fase-aansluiting; een grotere batterij verdient zich daar het snelst terug.

Maar 1 procent van de woningen is jonger dan tien jaar; vrijwel elke installatie begint hier dus met een schouw van de bestaande meterkast, de aansluiting en de groepenkast. Een huis is hier gemiddeld € 261.000 waard (WOZ), 10 procent lager dan het gemiddelde van Friesland.

Een twee-onder-een-kapwoning in Hantum neemt met 2.976 kWh per jaar 43 procent meer af dan een tussenwoning (2.080 kWh). Zo'n verschil vraagt om een pakket per woningtype; de tabel hieronder geeft die uitkomst.

In Hantum is 82 procent van de woningen een koopwoning, dus vrijwel elk huis kan zelf beslissen over panelen en een batterij. Dat is terug te zien in de cijfers: 1.222 kWh teruglevering per woning op 2.710 kWh afname. Voor een eigenaar is de rekensom simpel: de batterij houdt het middagoverschot thuis voor de avond en gaat mee zolang het huis van jullie is.

Verder staat 59 procent van de woningen in Hantum vrij (Friesland: 29 procent): grote daken, een hoger verbruik en vaak een 3-fase-aansluiting, waar een groter pakket van 10 tot 16 kWh op zijn plaats is.

Tussen 2020 en 2022 kwamen er in Hantum 43 procent zonnestroominstallaties bij, van 37 naar 53. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 32 procent, van 1.509 naar 1.030 kubieke meter. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Hantum is 1.030 kubieke meter per woning per jaar, 13 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.509 kubieke meter: 32 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning is sinds 2020 (2.692 kWh) vrijwel gelijk gebleven. 9 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 4 procent is helemaal aardgasvrij. Elk huis dat overstapt, verplaatst zijn verbruik naar de stroommeter; dat winterverbruik koopt een batterij op een dynamisch contract goedkoper in.

Met 1,4 auto's per huishouden staan er in Hantum meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). Laden gebeurt in een dorp vrijwel altijd aan huis; met een batterij is dat op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom in plaats van op het avondtarief.

Het net in Hantum is van Liander, net als bijna overal in Friesland; hoe meer middagstroom thuis in de batterij blijft, hoe minder er tegelijk dat net op gaat. Volgens de indeling van het CBS is Hantum een landelijke omgeving.

In Hantum gaat per woning het minst terug van de dorpen in de buurt (Hiaure, Brantgum, Foudgum): 1.222 kWh, terwijl Hiaure op 2.200 kWh zit.

Voor een dorp van 166 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Hantum: 2 personen, 2.710 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.222 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Het model komt uit op een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) op een dynamisch contract. De besparing: ongeveer € 445 in het eerste jaar, gemiddeld € 534 per jaar over de looptijd; bij een prijs van € 5.781 na btw-teruggave is de terugverdientijd ongeveer 10,8 jaar.

Het gemiddelde is niet jullie huis. Bij 1,4 auto's per huishouden is de grote vraag of er een elektrische auto komt: 2.000 tot 3.000 kWh per jaar extra, en dan wordt een grotere batterij met slim laden interessant. De persoonlijke berekening is gratis en in twee minuten klaar.

Een woning in Hantum nam in 2024 gemiddeld 2.710 kWh stroom van het net af, 8 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh); de gemeente Noardeast-Fryslân zit op 2.540 kWh.

Tegenover die afname staat 1.222 kWh teruglevering per woning, ruim een derde van het verbruik (Friesland: 1.110 kWh). Na 2027 telt dat aandeel: teruglevering brengt dan weinig op, terwijl de avondstroom het volle tarief kost. Een thuisbatterij bewaart dat overschot voor de avond en haalt zo een groot deel van die 1.222 kWh uit de rekening van Hantum.

Zonnepanelen liggen in Hantum op 46 procent van de daken; in de gemeente Noardeast-Fryslân als geheel is dat 52 procent, dus 6 procentpunt meer dan hier, en in Friesland 46 procent. In 2022 telde het CBS hier 53 installaties met samen 202 kWp, gemiddeld 3,8 kWp per dak, omgerekend ongeveer 10 panelen van 400 wattpiek.

Het gaat hard: van 37 installaties in 2020 naar 53 in 2022, een groei van 43 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Binnen de gemeente Noardeast-Fryslân staat het dorp op plek 8 van 12 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 17 van 24 in teruglevering per woning.