91% van Brantgum woont in een koophuis.
Eigen dak, eigen stroom.

Brantgum is een klein dorp: 111 woningen, 105 huishoudens en 240 inwoners, gemiddeld 2,2 per huishouden. 91 procent van de woningen is een koopwoning, tegenover 62 procent gemiddeld in Friesland en 67 procent in de gemeente Noardeast-Fryslân.

De woningvoorraad is typisch dorps: 60 procent van de woningen staat vrij, nog eens 17 procent is twee-onder-een-kap. Bij een vrijstaand huis hoort een groter dak, een hoger verbruik en vaak een 3-fase-aansluiting; een grotere batterij verdient zich daar het snelst terug.

Maar 2 procent van de woningen is jonger dan tien jaar; vrijwel elke installatie begint hier dus met een schouw van de bestaande meterkast, de aansluiting en de groepenkast. Een huis is hier gemiddeld € 269.000 waard (WOZ), 7 procent lager dan het gemiddelde van Friesland.

Een vrijstaande woning in Brantgum neemt met 3.361 kWh per jaar 74 procent meer af dan een hoekwoning (1.930 kWh). Zo'n verschil vraagt om een pakket per woningtype; de tabel hieronder geeft die uitkomst.

In Brantgum is 91 procent van de woningen een koopwoning, dus vrijwel elk huis kan zelf beslissen over panelen en een batterij. Dat is terug te zien in de cijfers: 1.463 kWh teruglevering per woning op 3.028 kWh afname. Voor een eigenaar is de rekensom simpel: de batterij houdt het middagoverschot thuis voor de avond en gaat mee zolang het huis van jullie is.

Verder staat 60 procent van de woningen in Brantgum vrij (Friesland: 29 procent): grote daken, een hoger verbruik en vaak een 3-fase-aansluiting, waar een groter pakket van 10 tot 16 kWh op zijn plaats is.

Het aantal zonnestroominstallaties in Brantgum is tussen 2020 en 2022 minstens verdubbeld: van 18 naar 37, 106 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 31 procent, van 1.557 naar 1.079 kubieke meter. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Brantgum is 1.079 kubieke meter per woning per jaar, 18 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.557 kubieke meter: 31 procent minder gas per woning in vier jaar.

Huishoudens in Brantgum hebben gemiddeld 1,2 auto's (Friesland: 1,2). Laden gebeurt in een dorp vrijwel altijd aan huis; met een batterij is dat op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom in plaats van op het avondtarief.

Het net in Brantgum is van Liander, net als bijna overal in Friesland; hoe meer middagstroom thuis in de batterij blijft, hoe minder er tegelijk dat net op gaat. Volgens de indeling van het CBS is Brantgum een landelijke omgeving.

Met 1.463 kWh teruglevering per woning zit Brantgum tussen de buurdorpen in: Hiaure levert het meest terug (2.200 kWh), Waaxens het minst (760 kWh).

Voor een dorp van 111 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Brantgum: 2 personen, 3.028 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.463 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 492 in het eerste jaar en gemiddeld € 589 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 9,8 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Een elektrische auto, een warmtepomp, meer of minder panelen of een 3-fase-aansluiting veranderen de uitkomst; daarom is de echte berekening persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.

De stroomafname per woning in Brantgum steeg sinds 2020 van 2.842 kWh naar 3.028 kWh in 2024, 7 procent meer; daarmee zit het dorp 19 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Noardeast-Fryslân (2.540 kWh).

Tegelijk ging er per woning gemiddeld 1.463 kWh de andere kant op: zonnestroom die niet op het moment van opwekken gebruikt werd en aan het net is teruggeleverd, ongeveer de helft van wat Brantgum afneemt. Ter vergelijking: in Friesland is dat gemiddeld 1.110 kWh per woning. Dat aandeel is fors genoeg om na 2027 het verschil te maken. Nu wordt die 1.463 kWh nog gesaldeerd; straks brengt teruglevering veel minder op dan wat een huishouden 's avonds betaalt voor stroom die het overdag zelf opwekte. Een thuisbatterij vangt dat overschot op en gebruikt het 's avonds, waardoor een groot deel van die teruglevering uit de rekening verdwijnt.

Binnen de gemeente Noardeast-Fryslân staat het dorp op plek 12 van 24 in teruglevering per woning.