Jirnsum: 5% elektrisch, 25% minder gas sinds 2020.
De stroom regelen we alvast slim.

Aan aardgas verbruikt een woning in Jirnsum 1.060 kubieke meter per jaar, 36 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Leeuwarden (780). In 2020 was dat nog 1.410 kubieke meter: 25 procent minder gas per woning in vier jaar. 5 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 3 procent is helemaal aardgasvrij. Gas is hier dus nog de norm voor verwarmen; stroom gaat naar koken, wassen, koelen en steeds vaker naar de auto.

Met 1,3 auto's per huishouden staan er in Jirnsum meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). Laden gebeurt in een dorp vrijwel altijd aan huis; met een batterij is dat op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom in plaats van op het avondtarief.

Het net in Jirnsum is van Liander, net als bijna overal in Friesland; hoe meer middagstroom thuis in de batterij blijft, hoe minder er tegelijk dat net op gaat. Volgens de indeling van het CBS is Jirnsum een landelijke omgeving.

Jirnsum telt 608 woningen en 600 huishoudens, met 1.400 inwoners (gemiddeld 2,3 personen per huishouden). Van die woningen is 73 procent een koopwoning; in de gemeente Leeuwarden is dat 50 procent, in Friesland 62 procent.

Vrijstaande en twee-onder-een-kapwoningen voeren de boventoon: samen 60 procent van de voorraad, tegenover 22 procent tussenwoningen. Ruimte voor panelen op het dak en voor een batterij in de berging is er bij deze huizen meestal wel.

Van de woningen is 5 procent in de afgelopen tien jaar gebouwd. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 281.000, 13 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente.

Een vrijstaande woning in Jirnsum neemt met 3.608 kWh per jaar 80 procent meer af dan een tussenwoning (2.010 kWh). Zo'n verschil vraagt om een pakket per woningtype; de tabel hieronder geeft die uitkomst.

Met 5 procent elektrisch verwarmde woningen zit het stroomverbruik in Jirnsum nu nog in koken, wassen, koelen en de avond: 2.797 kWh per woning per jaar. De daling van 25 procent gas sinds 2020 laat zien welke kant het opgaat. Een batterij van 6 kWh dekt vandaag de avondpiek; een modulair systeem groeit mee als de warmtepomp komt.

73 procent van de woningen is een koopwoning (Friesland: 62 procent), en eigenaren beslissen zelf over dak, meterkast en batterij.

Het aantal zonnestroominstallaties in Jirnsum is tussen 2018 en 2022 minstens verdubbeld: van 94 naar 198, 111 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 25 procent, van 1.410 naar 1.060 kubieke meter. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

In Jirnsum gaat per woning het minst terug van de dorpen in de buurt (Poppenwier, Tersoal, Friens, Akkrum, Sibrandabuorren): 1.139 kWh, terwijl Friens op 2.370 kWh zit. In aandeel zonnedaken (45 procent) zit Jirnsum tussen Sibrandabuorren (52 procent) en Akkrum (45 procent) in.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Jirnsum: 2 personen, 2.797 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.139 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Het model komt uit op een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) op een dynamisch contract. De besparing: ongeveer € 436 in het eerste jaar, gemiddeld € 525 per jaar over de looptijd; bij een prijs van € 5.781 na btw-teruggave is de terugverdientijd ongeveer 11,0 jaar.

Het gemiddelde is niet jullie huis. Bij 1,3 auto's per huishouden is de grote vraag of er een elektrische auto komt: 2.000 tot 3.000 kWh per jaar extra, en dan wordt een grotere batterij met slim laden interessant. De persoonlijke berekening is gratis en in twee minuten klaar.

De stroomafname per woning in Jirnsum steeg sinds 2020 van 2.662 kWh naar 2.797 kWh in 2024, 5 procent meer; daarmee zit het dorp 27 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Leeuwarden (2.200 kWh).

Tegenover die afname staat 1.139 kWh teruglevering per woning, ruim een derde van het verbruik (Friesland: 1.110 kWh). Na 2027 telt dat aandeel: teruglevering brengt dan weinig op, terwijl de avondstroom het volle tarief kost. Een thuisbatterij bewaart dat overschot voor de avond en haalt zo een groot deel van die 1.139 kWh uit de rekening van Jirnsum.

De zonnestroom in Jirnsum is jong: in 2018 stonden er 94 installaties, in 2022 198, een verdubbeling in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 57 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 34 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Zonnepanelen liggen in Jirnsum op 45 procent van de daken; in de gemeente Leeuwarden als geheel is dat 34 procent, dus 11 procentpunt minder dan hier, en in Friesland 46 procent. In 2022 telde het CBS hier 198 installaties met samen 777 kWp, gemiddeld 3,9 kWp per dak, omgerekend ongeveer 10 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Leeuwarden staat het dorp gedeeld op plek 13 van 19 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 25 van 32 in teruglevering per woning.