6% rijtjeshuizen in Nij Altoenae.
Ruimte voor een grotere batterij.

Nij Altoenae is een klein dorp: 135 woningen, 125 huishoudens en 315 inwoners, gemiddeld 2,5 per huishouden. 84 procent van de woningen is een koopwoning, tegenover 62 procent gemiddeld in Friesland en 68 procent in de gemeente Waadhoeke.

Vrijstaande en twee-onder-een-kapwoningen voeren de boventoon: samen 94 procent van de voorraad, tegenover 3 procent tussenwoningen. Ruimte voor panelen op het dak en voor een batterij in de berging is er bij deze huizen meestal wel.

Van de woningen is 4 procent in de afgelopen tien jaar gebouwd. Een huis is hier gemiddeld € 223.000 waard (WOZ), 23 procent lager dan het gemiddelde van Friesland.

Tussen een twee-onder-een-kapwoning (2.690 kWh) en een vrijstaande woning (3.340 kWh) zit in Nij Altoenae een beperkt verschil; per type staat de uitkomst van onze berekening in de tabel.

Met maar 6 procent rijwoningen bestaat Nij Altoenae vooral uit ruimere huizen met een afname van gemiddeld 3.030 kWh per jaar en een groter dak. Zo'n dak levert op een zonnige middag meer terug dan een 6 kWh-batterij kan bergen; hier past een pakket van 10 kWh of meer, bij een 3-fase-aansluiting ook als 3-fase-batterij, zodat het hele middagoverschot de avond haalt.

84 procent van de woningen is een koopwoning (Friesland: 62 procent), en eigenaren beslissen zelf over dak, meterkast en batterij.

Het aantal zonnestroominstallaties in Nij Altoenae is tussen 2018 en 2022 minstens verdubbeld: van 18 naar 36, 100 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 32 procent, van 1.490 naar 1.010 kubieke meter. Zo verschuift de energierekening in Nij Altoenae stap voor stap van gas naar stroom, en stroom is het deel dat een thuisbatterij kan sturen.

Voor een dorp van 135 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Nij Altoenae: 3 personen, 3.030 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.390 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 483 in het eerste jaar en gemiddeld € 580 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 10,0 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Met 1,5 auto's per huishouden telt hier vooral of er een elektrische auto bij komt: die voegt 2.000 tot 3.000 kWh per jaar toe en maakt een grotere batterij met slim laden interessanter. De echte berekening is persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.

Een woning in Nij Altoenae nam in 2024 gemiddeld 3.030 kWh stroom van het net af, 21 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh); de gemeente Waadhoeke zit op 2.610 kWh.

Tegelijk ging er per woning gemiddeld 1.390 kWh de andere kant op: zonnestroom die niet op het moment van opwekken gebruikt werd en aan het net is teruggeleverd, ruim een derde van wat Nij Altoenae afneemt. Ter vergelijking: in Friesland is dat gemiddeld 1.110 kWh per woning. Dat aandeel is fors genoeg om na 2027 het verschil te maken. Nu wordt die 1.390 kWh nog gesaldeerd; straks brengt teruglevering veel minder op dan wat een huishouden 's avonds betaalt voor stroom die het overdag zelf opwekte. Een thuisbatterij vangt dat overschot op en gebruikt het 's avonds, waardoor een groot deel van die teruglevering uit de rekening verdwijnt.

De zonnestroom in Nij Altoenae is jong: in 2018 stonden er 18 installaties, in 2022 36, een verdubbeling in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 44 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 38 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Zonnepanelen liggen in Nij Altoenae op 44 procent van de daken; in de gemeente Waadhoeke als geheel is dat 50 procent, dus 6 procentpunt meer dan hier, en in Friesland 46 procent. In 2022 telde het CBS hier 36 installaties met samen 133 kWp, gemiddeld 3,7 kWp per dak, omgerekend ongeveer 9 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Waadhoeke staat het dorp op plek 26 van 30 in aandeel daken met zonnepanelen en gedeeld op plek 28 van 41 in teruglevering per woning.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Nij Altoenae is 1.010 kubieke meter per woning per jaar, 11 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.490 kubieke meter: 32 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning is sinds 2020 (3.010 kWh) vrijwel gelijk gebleven. 11 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 7 procent is helemaal aardgasvrij. Elke woning die van het gas af gaat, verschuift verbruik naar stroom, en juist dat winterverbruik is met een batterij op een dynamisch contract goedkoper in te kopen.

Met 1,5 auto's per huishouden staan er in Nij Altoenae meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Nij Altoenae de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Nij Altoenae tot een landelijke omgeving.

Van Nij Altoenae en de omliggende dorpen St.-Annaparochie, St.-Jacobiparochie, Oudebildtzijl, Vrouwenparochie, Alde Leie levert Nij Altoenae per woning het meest terug: 1.390 kWh, tegen 1.350 kWh in Vrouwenparochie en 860 kWh in Alde Leie. In aandeel zonnedaken (44 procent) zit Nij Altoenae tussen St.-Jacobiparochie (49 procent) en Alde Leie (35 procent) in.