82% van Sintjohannesga woont in een koophuis.
Eigen dak, eigen stroom.

Sintjohannesga is een klein dorp: 499 woningen, 495 huishoudens en 1.240 inwoners, gemiddeld 2,5 per huishouden. 82 procent van de woningen is een koopwoning, tegenover 62 procent gemiddeld in Friesland en 70 procent in de gemeente De Fryske Marren.

De woningvoorraad is typisch dorps: 52 procent van de woningen staat vrij, nog eens 29 procent is twee-onder-een-kap. Bij een vrijstaand huis hoort een groter dak, een hoger verbruik en vaak een 3-fase-aansluiting; een grotere batterij verdient zich daar het snelst terug.

Maar 2 procent van de woningen is jonger dan tien jaar; vrijwel elke installatie begint hier dus met een schouw van de bestaande meterkast, de aansluiting en de groepenkast. Een huis is hier gemiddeld € 347.000 waard (WOZ), 20 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland.

Een vrijstaande woning in Sintjohannesga neemt met 3.460 kWh per jaar 184 procent meer af dan een appartement (1.220 kWh). Zo'n verschil vraagt om een pakket per woningtype; de tabel hieronder geeft die uitkomst.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Sintjohannesga is 990 kubieke meter per woning per jaar, 9 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.390 kubieke meter: 29 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning is sinds 2020 (3.080 kWh) vrijwel gelijk gebleven. 9 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 3 procent is helemaal aardgasvrij. Elk huis dat overstapt, verplaatst zijn verbruik naar de stroommeter; dat winterverbruik koopt een batterij op een dynamisch contract goedkoper in.

Met 1,5 auto's per huishouden staan er in Sintjohannesga meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). Laden gebeurt in een dorp vrijwel altijd aan huis; met een batterij is dat op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom in plaats van op het avondtarief.

Het net in Sintjohannesga is van Liander, net als bijna overal in Friesland; hoe meer middagstroom thuis in de batterij blijft, hoe minder er tegelijk dat net op gaat. Volgens de indeling van het CBS is Sintjohannesga een landelijke omgeving.

In Sintjohannesga is 82 procent van de woningen een koopwoning, dus vrijwel elk huis kan zelf beslissen over panelen en een batterij. Dat is terug te zien in de cijfers: 1.320 kWh teruglevering per woning op 3.030 kWh afname. Voor een eigenaar is de rekensom simpel: de batterij houdt het middagoverschot thuis voor de avond en gaat mee zolang het huis van jullie is.

Met 1,5 auto's per huishouden (Friesland: 1,2) wordt er in Sintjohannesga veel gereden; elke auto die elektrisch wordt, laadt hier thuis en maakt een batterij met slim laden waardevoller.

Het aantal zonnestroominstallaties in Sintjohannesga is tussen 2018 en 2022 minstens verdubbeld: van 77 naar 188, 144 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 29 procent, van 1.390 naar 990 kubieke meter. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

In Sintjohannesga gaat per woning het minst terug van de dorpen in de buurt (Rotsterhaule, Rottum, Oudehaske, Nijehaske, Rotstergaast): 1.320 kWh, terwijl Rotstergaast op 2.060 kWh zit. In aandeel zonnedaken (52 procent) zit Sintjohannesga tussen Oudehaske (60 procent) en Rotsterhaule (49 procent) in.

Voor een dorp van 499 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Sintjohannesga: 3 personen, 3.030 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.320 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Het model komt uit op een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) op een dynamisch contract. De besparing: ongeveer € 475 in het eerste jaar, gemiddeld € 571 per jaar over de looptijd; bij een prijs van € 5.781 na btw-teruggave is de terugverdientijd ongeveer 10,1 jaar.

Het gemiddelde is niet jullie huis. Bij 1,5 auto's per huishouden is de grote vraag of er een elektrische auto komt: 2.000 tot 3.000 kWh per jaar extra, en dan wordt een grotere batterij met slim laden interessant. De persoonlijke berekening is gratis en in twee minuten klaar.

Een woning in Sintjohannesga nam in 2024 gemiddeld 3.030 kWh stroom van het net af, 21 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh); de gemeente De Fryske Marren zit op 2.740 kWh.

Tegenover die afname staat 1.320 kWh teruglevering per woning, ruim een derde van het verbruik (Friesland: 1.110 kWh). Na 2027 telt dat aandeel: teruglevering brengt dan weinig op, terwijl de avondstroom het volle tarief kost. Een thuisbatterij bewaart dat overschot voor de avond en haalt zo een groot deel van die 1.320 kWh uit de rekening van Sintjohannesga.

De zonnestroom in Sintjohannesga is jong: in 2018 stonden er 77 installaties, in 2022 188, ruim een verdubbeling in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 68 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 46 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Van de woningen in Sintjohannesga heeft 52 procent zonnepanelen, 6 procentpunt meer dan het gemiddelde van Friesland (46 procent). In 2022 telde het CBS hier 188 installaties met samen 758 kWp, gemiddeld 4,0 kWp per dak, omgerekend ongeveer 10 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente De Fryske Marren staat het dorp gedeeld op plek 24 van 33 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 45 van 51 in teruglevering per woning.