78% vrijstaand, 1% rijtjeshuizen in Rotsterhaule.
Ruimte voor een grotere batterij.

Rotsterhaule is een klein dorp: 243 woningen, 235 huishoudens en 590 inwoners, gemiddeld 2,5 per huishouden. 78 procent van de woningen is een koopwoning, tegenover 62 procent gemiddeld in Friesland en 70 procent in de gemeente De Fryske Marren.

De woningvoorraad is typisch dorps: 78 procent van de woningen staat vrij, nog eens 11 procent is twee-onder-een-kap. Vrijstaande woningen hebben in onze praktijk doorgaans een groter dak, een hoger verbruik en vaker een 3-fase-aansluiting, en dat zijn de huizen waar een grotere batterij zichzelf het snelst terugverdient.

Er is nauwelijks recente nieuwbouw (3 procent van de woningen is jonger dan tien jaar), dus de meeste huizen hebben een bestaande meterkast waar tijdens de schouw naar de aansluiting en de groepenkast wordt gekeken. Een huis is hier gemiddeld € 390.000 waard (WOZ), 34 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een appartement in Rotsterhaule neemt gemiddeld 1.590 kWh af, een vrijstaande woning 3.390 kWh, 113 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Rotsterhaule.

De stroomafname per woning in Rotsterhaule daalde sinds 2020 van 3.370 kWh naar 3.130 kWh in 2024, 7 procent minder; daarmee zit het dorp 25 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Daar staat 1.660 kWh teruglevering per woning tegenover, ruim de helft van de afname (Friesland: 1.110 kWh). Voor Rotsterhaule is dat de kern van het verhaal: zolang salderen bestaat, wordt die 1.660 kWh nog verrekend met het verbruik. Vanaf 2027 niet meer, dan brengt teruggeleverde stroom veel minder op dan de stroom die 's avonds wordt teruggekocht kost. Een thuisbatterij die de middagpiek opslaat voor de avond maakt van precies die stroom eigen verbruik.

Het gaat hard: van 44 installaties in 2018 naar 82 in 2022, een groei van 86 procent. Tussen 2018 en 2020 kwam er 41 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 32 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Zonnepanelen liggen in Rotsterhaule op 49 procent van de daken; in de gemeente De Fryske Marren als geheel is dat 56 procent, dus 7 procentpunt meer dan hier, en in Friesland 46 procent. In 2022 telde het CBS hier 82 installaties met samen 406 kWp, gemiddeld 5,0 kWp per dak, omgerekend ongeveer 12 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente De Fryske Marren staat het dorp op plek 28 van 33 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 31 van 51 in teruglevering per woning.

Met 78 procent vrijstaande woningen en 1 procent rijwoningen heeft het gemiddelde huis in Rotsterhaule een dak dat op een zonnige middag meer oplevert dan een 6 kWh-batterij kan bergen; de afname ligt op 3.130 kWh per jaar. Hier past een pakket van 10 kWh of meer, bij een 3-fase-aansluiting als 3-fase-batterij, zodat het hele middagoverschot de avond haalt.

De afname van 3.130 kWh per woning ligt 25 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland; hoe hoger het verbruik, hoe meer avondstroom een batterij kan vervangen.

Tussen 2018 en 2022 kwamen er in Rotsterhaule 86 procent zonnestroominstallaties bij, van 44 naar 82. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 30 procent, van 1.540 naar 1.080 kubieke meter. Zo verschuift de energierekening in Rotsterhaule stap voor stap van gas naar stroom, en stroom is het deel dat een thuisbatterij kan sturen.

Voor een dorp van 243 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Rotsterhaule: 3 personen, 3.130 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.660 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 511 in het eerste jaar en gemiddeld € 609 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 9,5 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Met 1,4 auto's per huishouden telt hier vooral of er een elektrische auto bij komt: die voegt 2.000 tot 3.000 kWh per jaar toe en maakt een grotere batterij met slim laden interessanter. De echte berekening is persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Rotsterhaule is 1.080 kubieke meter per woning per jaar, 19 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.540 kubieke meter: 30 procent minder gas per woning in vier jaar. 13 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 7 procent is helemaal aardgasvrij. Elke woning die van het gas af gaat, verschuift verbruik naar stroom, en juist dat winterverbruik is met een batterij op een dynamisch contract goedkoper in te kopen.

Met 1,4 auto's per huishouden staan er in Rotsterhaule meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Rotsterhaule de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Rotsterhaule tot een landelijke omgeving.

Met 1.660 kWh teruglevering per woning zit Rotsterhaule tussen de buurdorpen in: Rohel levert het meest terug (2.840 kWh), Sintjohannesga het minst (1.320 kWh). Het aandeel zonnedaken is hier met 49 procent het laagst van de buurt; Rottum zit op 58 procent.