66% vrijstaand, 1% rijtjeshuizen in Rottum.
Ruimte voor een grotere batterij.

Rottum is een klein dorp: 303 woningen, 300 huishoudens en 765 inwoners, gemiddeld 2,5 per huishouden. 85 procent van de woningen is een koopwoning, tegenover 62 procent gemiddeld in Friesland en 70 procent in de gemeente De Fryske Marren.

De woningvoorraad is typisch dorps: 66 procent van de woningen staat vrij, nog eens 32 procent is twee-onder-een-kap. Vrijstaande woningen hebben in onze praktijk doorgaans een groter dak, een hoger verbruik en vaker een 3-fase-aansluiting, en dat zijn de huizen waar een grotere batterij zichzelf het snelst terugverdient.

12 procent van de woningen is jonger dan tien jaar. Een huis is hier gemiddeld € 381.000 waard (WOZ), 31 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland.

Het verschil tussen woningtypen is hier beperkt: een twee-onder-een-kapwoning in Rottum neemt gemiddeld 2.680 kWh af, een vrijstaande woning 3.440 kWh. De tabel hieronder geeft per type de uitkomst van onze berekening.

Met 66 procent vrijstaande woningen en 1 procent rijwoningen heeft het gemiddelde huis in Rottum een dak dat op een zonnige middag meer oplevert dan een 6 kWh-batterij kan bergen; de afname ligt op 3.180 kWh per jaar. Hier past een pakket van 10 kWh of meer, bij een 3-fase-aansluiting als 3-fase-batterij, zodat het hele middagoverschot de avond haalt.

85 procent van de woningen is een koopwoning (Friesland: 62 procent), en eigenaren beslissen zelf over dak, meterkast en batterij.

Het aantal zonnestroominstallaties in Rottum is tussen 2018 en 2022 minstens verdrievoudigd: van 46 naar 138, 200 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 36 procent, van 1.480 naar 950 kubieke meter. Zo verschuift de energierekening in Rottum stap voor stap van gas naar stroom, en stroom is het deel dat een thuisbatterij kan sturen.

Voor een dorp van 303 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Rottum: 3 personen, 3.180 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.740 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 518 in het eerste jaar en gemiddeld € 618 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 9,4 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Met 1,5 auto's per huishouden telt hier vooral of er een elektrische auto bij komt: die voegt 2.000 tot 3.000 kWh per jaar toe en maakt een grotere batterij met slim laden interessanter. De echte berekening is persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.

Een woning in Rottum nam in 2024 gemiddeld 3.180 kWh stroom van het net af, 27 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh); de gemeente De Fryske Marren zit op 2.740 kWh.

Daar staat 1.740 kWh teruglevering per woning tegenover, ruim de helft van de afname (Friesland: 1.110 kWh). Voor Rottum is dat de kern van het verhaal: zolang salderen bestaat, wordt die 1.740 kWh nog verrekend met het verbruik. Vanaf 2027 niet meer, dan brengt teruggeleverde stroom veel minder op dan de stroom die 's avonds wordt teruggekocht kost. Een thuisbatterij die de middagpiek opslaat voor de avond maakt van precies die stroom eigen verbruik.

De zonnestroom in Rottum is jong: in 2018 stonden er 46 installaties, in 2022 138, bijna een verdrievoudiging in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 89 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 59 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Van de woningen in Rottum heeft 58 procent zonnepanelen, 12 procentpunt meer dan het gemiddelde van Friesland (46 procent). In 2022 telde het CBS hier 138 installaties met samen 628 kWp, gemiddeld 4,6 kWp per dak, omgerekend ongeveer 11 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente De Fryske Marren staat het dorp gedeeld op plek 15 van 33 in aandeel daken met zonnepanelen en gedeeld op plek 28 van 51 in teruglevering per woning.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Rottum is 950 kubieke meter per woning per jaar, 4 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.480 kubieke meter: 36 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning is sinds 2020 (3.230 kWh) vrijwel gelijk gebleven. 14 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 6 procent is helemaal aardgasvrij. Elk huis dat overstapt, verplaatst zijn verbruik naar de stroommeter; dat winterverbruik koopt een batterij op een dynamisch contract goedkoper in.

Met 1,5 auto's per huishouden staan er in Rottum meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). Laden gebeurt in een dorp vrijwel altijd aan huis; met een batterij is dat op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom in plaats van op het avondtarief.

Het net in Rottum is van Liander, net als bijna overal in Friesland; hoe meer middagstroom thuis in de batterij blijft, hoe minder er tegelijk dat net op gaat. Volgens de indeling van het CBS is Rottum een landelijke omgeving.

Met 1.740 kWh teruglevering per woning zit Rottum tussen de buurdorpen in: Nieuweschoot levert het meest terug (1.810 kWh), Sintjohannesga het minst (1.320 kWh). In aandeel zonnedaken (58 procent) zit Rottum tussen Oudehaske (60 procent) en Sintjohannesga (52 procent) in.