Zonnestroom uit Nes.
Ook als de zon weg is.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Nes is 1.098 kubieke meter per woning per jaar, 21 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.641 kubieke meter: 33 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning daalde sinds 2020 van 3.101 kWh naar 2.843 kWh (8 procent). 16 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 7 procent is helemaal aardgasvrij. Dat is veel (Friesland: 10 procent); elektrisch verwarmen verhoogt het stroomverbruik in de winter en maakt een grotere batterij met een dynamisch contract extra interessant.

Huishoudens in Nes hebben gemiddeld 1,0 auto's (Friesland: 1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Nes de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Nes tot een landelijke omgeving.

De richting in Nes is duidelijk: 269 procent meer zonnestroominstallaties tussen 2018 en 2022 en 33 procent minder gas per woning sinds 2020. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Een woning in Nes nam in 2024 gemiddeld 2.843 kWh stroom van het net af. Dat is vrijwel gelijk aan het gemiddelde van de gemeente Ameland (2.880 kWh) en 14 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Tegelijk ging er per woning gemiddeld 958 kWh de andere kant op: zonnestroom die niet op het moment van opwekken gebruikt werd en aan het net is teruggeleverd. Dat is ongeveer een derde van wat Nes afneemt. Ter vergelijking: in Friesland is dat gemiddeld 1.110 kWh per woning.

Dat aandeel is fors genoeg om na 2027 het verschil te maken. Nu wordt die 958 kWh nog gesaldeerd; straks brengt teruglevering veel minder op dan wat een huishouden 's avonds betaalt voor stroom die het overdag zelf opwekte. Een thuisbatterij vangt dat overschot op en gebruikt het 's avonds, waardoor een groot deel van die teruglevering uit de rekening verdwijnt.

Van de woningen in Nes heeft 36 procent zonnepanelen, 10 procentpunt minder dan het gemiddelde van Friesland (46 procent). In 2022 telde het CBS hier 166 installaties met samen 748 kWp, gemiddeld 4,5 kWp per dak, omgerekend ongeveer 11 panelen van 400 wattpiek.

De zonnestroom in Nes is jong: in 2018 stonden er 45 installaties, in 2022 166, meer dan een verdrievoudiging in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 87 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 98 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Binnen de gemeente Ameland staat het dorp op plek 3 van 4 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 3 van 4 in teruglevering per woning.

Nes telt 657 woningen en 685 huishoudens, met 1.290 inwoners. 64 procent van de woningen is een koopwoning (Friesland: 62 procent).

Vrijstaande en twee-onder-een-kapwoningen voeren de boventoon: samen 66 procent van de voorraad, tegenover 4 procent tussenwoningen. Dat zijn huizen met ruimte voor panelen en voor een batterij in de meterkast of de berging.

9 procent van de woningen is jonger dan tien jaar. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 348.000, vrijwel gelijk aan het gemiddelde van de gemeente.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een tussenwoning in Nes neemt gemiddeld 2.260 kWh af, een vrijstaande woning 3.260 kWh, 44 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Nes.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Nes: 2 personen, 2.843 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 958 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 410 in het eerste jaar en gemiddeld € 498 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 11,6 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Een elektrische auto, een warmtepomp, meer of minder panelen of een 3-fase-aansluiting veranderen de uitkomst; daarom is de echte berekening persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.

Vergeleken met de omliggende dorpen Ballum, Buren, Hollum, Marrum zit Nes met zijn teruglevering in de middenmoot (958 kWh tegenover 1.520 kWh in Buren), en het aandeel daken met zonnepanelen is vergelijkbaar met de buurdorpen.