52% van Makkum woont in een rijtjeshuis.
Compacte batterij, 1-fase.

Makkum telt 1.647 woningen en 1.545 huishoudens, met 3.300 inwoners (gemiddeld 2,1 personen per huishouden). 64 procent van de woningen is een koopwoning, tegenover 62 procent gemiddeld in Friesland en 65 procent in de gemeente Súdwest-Fryslân.

Rijwoningen bepalen het beeld: 52 procent van de woningen is een tussen- of hoekwoning, 22 procent staat vrij. Een compacte batterij van 6 tot 10 kWh op een 1-fase-aansluiting is bij een rijwoning meestal de passende maat.

Maar 2 procent van de woningen is jonger dan tien jaar; vrijwel elke installatie begint hier dus met een schouw van de bestaande meterkast, de aansluiting en de groepenkast. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 276.000, 8 procent lager dan het gemiddelde van de gemeente.

Een vrijstaande woning in Makkum neemt met 3.460 kWh per jaar 94 procent meer af dan een appartement (1.780 kWh). Zo'n verschil vraagt om een pakket per woningtype; de tabel hieronder geeft die uitkomst.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Makkum is 940 kubieke meter per woning per jaar, vrijwel gelijk aan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.290 kubieke meter: 27 procent minder gas per woning in vier jaar. 7 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 3 procent is helemaal aardgasvrij. Verwarmen gebeurt hier dus nog vrijwel overal op gas; het stroomverbruik zit in koken, wassen, koelen en steeds vaker in de auto.

Huishoudens in Makkum hebben gemiddeld 1,2 auto's (Friesland: 1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Makkum de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Makkum tot een landelijke omgeving.

52 procent tussen- en hoekwoningen: het typische huis in Makkum heeft een dak van acht tot twaalf panelen en een afname van 2.000 kWh per jaar. Daar hoort een batterij van 6 kWh bij, die op een 1-fase-aansluiting in de meterkast past en het middagoverschot van zo'n dak precies tot de avond vasthoudt. Een groter pakket zou hier zelden vol raken.

Verwarmen gebeurt in Makkum nog vooral op gas: 7 procent van de woningen is hoofdzakelijk elektrisch verwarmd (Friesland: 10 procent). Het stroomverbruik zit daardoor in koken, wassen, koelen en de avond, en dat deel dekt een compacte batterij.

Het aantal zonnestroominstallaties in Makkum is tussen 2018 en 2022 minstens verdubbeld: van 257 naar 620, 141 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 27 procent, van 1.290 naar 940 kubieke meter. Zo verschuift de energierekening in Makkum stap voor stap van gas naar stroom, en stroom is het deel dat een thuisbatterij kan sturen.

Met 1.090 kWh teruglevering per woning zit Makkum tussen de buurdorpen in: Piaam levert het meest terug (2.800 kWh), Hindeloopen het minst (721 kWh). In aandeel zonnedaken (47 procent) zit Makkum tussen Workum (55 procent) en Hindeloopen (28 procent) in.

De stroomafname per woning in Makkum daalde sinds 2020 van 2.550 kWh naar 2.450 kWh in 2024, 4 procent minder; daarmee zit het dorp vrijwel gelijk aan het gemiddelde van de gemeente Súdwest-Fryslân (2.500 kWh).

Tegenover die afname staat 1.090 kWh teruglevering per woning, ruim een derde van het verbruik (Friesland: 1.110 kWh). Na 2027 telt dat aandeel: teruglevering brengt dan weinig op, terwijl de avondstroom het volle tarief kost. Een thuisbatterij bewaart dat overschot voor de avond en haalt zo een groot deel van die 1.090 kWh uit de rekening van Makkum.

De zonnestroom in Makkum is jong: in 2018 stonden er 257 installaties, in 2022 620, ruim een verdubbeling in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 60 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 51 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Zonnepanelen liggen in Makkum op 47 procent van de daken; in de gemeente Súdwest-Fryslân als geheel is dat 45 procent, en in Friesland 46 procent. In 2022 telde het CBS hier 620 installaties met samen 2.032 kWp, gemiddeld 3,3 kWp per dak, omgerekend ongeveer 8 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Súdwest-Fryslân staat het dorp gedeeld op plek 28 van 45 in aandeel daken met zonnepanelen en gedeeld op plek 75 van 83 in teruglevering per woning.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Makkum: 2 personen, 2.450 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.090 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Het model komt uit op een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) op een dynamisch contract. De besparing: ongeveer € 401 in het eerste jaar, gemiddeld € 481 per jaar over de looptijd; bij een prijs van € 5.781 na btw-teruggave is de terugverdientijd ongeveer 12,0 jaar.

Het gemiddelde is niet jullie huis: met een warmtepomp, een elektrische auto, een ander dak of een 3-fase-aansluiting valt de som anders uit. De persoonlijke berekening is gratis en in twee minuten klaar.