Zonnestroom uit Lemmer.
Ook als de zon weg is.

Een woning in Lemmer nam in 2024 gemiddeld 2.670 kWh stroom van het net af. Dat is vrijwel gelijk aan het gemiddelde van de gemeente De Fryske Marren (2.740 kWh) en 7 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Tegelijk ging er per woning gemiddeld 1.440 kWh de andere kant op: zonnestroom die niet op het moment van opwekken gebruikt werd en aan het net is teruggeleverd. Dat is ruim de helft van wat Lemmer afneemt. Ter vergelijking: in Friesland is dat gemiddeld 1.110 kWh per woning.

Voor Lemmer is dat de kern van het verhaal. Zolang salderen bestaat, wordt die 1.440 kWh nog verrekend met het verbruik. Vanaf 2027 niet meer: dan brengt teruggeleverde stroom veel minder op dan de stroom die 's avonds wordt teruggekocht kost. Een thuisbatterij die de middagpiek opslaat voor de avond maakt van precies die stroom eigen verbruik.

Van de woningen in Lemmer heeft 60 procent zonnepanelen, 14 procentpunt meer dan het gemiddelde van Friesland (46 procent). In 2022 telde het CBS hier 2.252 installaties met samen 8.142 kWp, gemiddeld 3,6 kWp per dak, omgerekend ongeveer 9 panelen van 400 wattpiek.

De zonnestroom in Lemmer is jong: in 2018 stonden er 661 installaties, in 2022 2.252, bijna een verdrievoudiging in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 96 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 74 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Binnen de gemeente De Fryske Marren staat het dorp gedeeld op plek 11 van 33 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 39 van 51 in teruglevering per woning.

De richting in Lemmer is duidelijk: 241 procent meer zonnestroominstallaties tussen 2018 en 2022 en 31 procent minder gas per woning sinds 2020. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Lemmer telt 4.923 woningen en 4.675 huishoudens, met 10.355 inwoners. 64 procent van de woningen is een koopwoning (Friesland: 62 procent).

Rijwoningen bepalen het beeld: 46 procent van de woningen is een tussen- of hoekwoning, 21 procent staat vrij. Bij een rijwoning past in onze praktijk meestal een compacte batterij van 6 tot 10 kWh, die op een 1-fase-aansluiting geplaatst kan worden.

5 procent van de woningen is jonger dan tien jaar. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 323.000, 6 procent lager dan het gemiddelde van de gemeente.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een appartement in Lemmer neemt gemiddeld 1.760 kWh af, een vrijstaande woning 3.810 kWh, 116 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Lemmer.

Vergeleken met de omliggende dorpen Sondel, Nijemirdum, Eesterga, Wijckel, Ruigahuizen levert Lemmer per woning het minst terug (1.440 kWh tegenover 3.170 kWh in Eesterga), en het aandeel daken met zonnepanelen is vergelijkbaar met de buurdorpen.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Lemmer is 860 kubieke meter per woning per jaar, 6 procent lager dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.250 kubieke meter: 31 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning daalde sinds 2020 van 2.760 kWh naar 2.670 kWh (3 procent). 13 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 8 procent is helemaal aardgasvrij. Elke woning die van het gas af gaat, verschuift verbruik naar stroom, en juist dat winterverbruik is met een batterij op een dynamisch contract goedkoper in te kopen.

Huishoudens in Lemmer hebben gemiddeld 1,4 auto's (Friesland: 1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Lemmer de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Lemmer tot een weinig stedelijke omgeving.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Lemmer: 2 personen, 2.670 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.440 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 467 in het eerste jaar en gemiddeld € 557 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 10,4 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Een elektrische auto, een warmtepomp, meer of minder panelen of een 3-fase-aansluiting veranderen de uitkomst; daarom is de echte berekening persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.