77% vrijstaand, 0% rijtjeshuizen in Friens.
Ruimte voor een grotere batterij.

Friens is een klein dorp: 31 woningen, 30 huishoudens en 85 inwoners, gemiddeld 2,8 per huishouden. Van die woningen is 94 procent een koopwoning; in de gemeente Leeuwarden is dat 50 procent, in Friesland 62 procent.

De woningvoorraad is typisch dorps: 77 procent van de woningen staat vrij, nog eens 16 procent is twee-onder-een-kap. Vrijstaande woningen hebben in onze praktijk doorgaans een groter dak, een hoger verbruik en vaker een 3-fase-aansluiting, en dat zijn de huizen waar een grotere batterij zichzelf het snelst terugverdient.

Er is nauwelijks recente nieuwbouw (3 procent van de woningen is jonger dan tien jaar), dus de meeste huizen hebben een bestaande meterkast waar tijdens de schouw naar de aansluiting en de groepenkast wordt gekeken. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 397.000, 59 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een twee-onder-een-kapwoning in Friens neemt gemiddeld 1.880 kWh af, een vrijstaande woning 3.820 kWh, 103 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Friens.

Met 77 procent vrijstaande woningen en 0 procent rijwoningen heeft het gemiddelde huis in Friens een dak dat op een zonnige middag meer oplevert dan een 6 kWh-batterij kan bergen; de afname ligt op 3.450 kWh per jaar. Hier past een pakket van 10 kWh of meer, bij een 3-fase-aansluiting als 3-fase-batterij, zodat het hele middagoverschot de avond haalt.

94 procent van de woningen is een koopwoning (Friesland: 62 procent), en eigenaren beslissen zelf over dak, meterkast en batterij.

Het aantal zonnestroominstallaties in Friens is tussen 2018 en 2022 minstens verdrievoudigd: van 3 naar 9, 200 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 32 procent, van 1.860 naar 1.260 kubieke meter. Zo verschuift de energierekening in Friens stap voor stap van gas naar stroom, en stroom is het deel dat een thuisbatterij kan sturen.

Voor een dorp van 31 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Friens: 3 personen, 3.450 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 2.370 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 572 in het eerste jaar en gemiddeld € 675 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 8,6 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Een elektrische auto, een warmtepomp, meer of minder panelen of een 3-fase-aansluiting veranderen de uitkomst; daarom is de echte berekening persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.

De stroomafname per woning in Friens daalde sinds 2020 van 4.010 kWh naar 3.450 kWh in 2024, 14 procent minder; daarmee zit het dorp 57 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Leeuwarden (2.200 kWh).

Daar staat 2.370 kWh teruglevering per woning tegenover, bijna twee derde van de afname (Friesland: 1.110 kWh). Voor Friens is dat de kern van het verhaal: zolang salderen bestaat, wordt die 2.370 kWh nog verrekend met het verbruik. Vanaf 2027 niet meer, dan brengt teruggeleverde stroom veel minder op dan de stroom die 's avonds wordt teruggekocht kost. Een thuisbatterij die de middagpiek opslaat voor de avond maakt van precies die stroom eigen verbruik.

Binnen de gemeente Leeuwarden staat het dorp op plek 4 van 32 in teruglevering per woning.

Aan aardgas verbruikt een woning in Friens 1.260 kubieke meter per jaar, 62 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Leeuwarden (780). In 2020 was dat nog 1.860 kubieke meter: 32 procent minder gas per woning in vier jaar.

Liander is in Friens de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Friens tot een landelijke omgeving.

Van Friens en de omliggende dorpen Reduzum, Idaerd, Raerd, Jirnsum, Grou levert Friens per woning het meest terug: 2.370 kWh, tegen 1.740 kWh in Idaerd en 1.139 kWh in Jirnsum.