Zonnestroom uit Friens.
Ook als de zon weg is.

Een woning in Friens nam in 2024 gemiddeld 3.450 kWh stroom van het net af. Dat is 57 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Leeuwarden (2.200 kWh) en 38 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Tegelijk ging er per woning gemiddeld 2.370 kWh de andere kant op: zonnestroom die niet op het moment van opwekken gebruikt werd en aan het net is teruggeleverd. Dat is bijna twee derde van wat Friens afneemt. Ter vergelijking: in Friesland is dat gemiddeld 1.110 kWh per woning.

Voor Friens is dat de kern van het verhaal. Zolang salderen bestaat, wordt die 2.370 kWh nog verrekend met het verbruik. Vanaf 2027 niet meer: dan brengt teruggeleverde stroom veel minder op dan de stroom die 's avonds wordt teruggekocht kost. Een thuisbatterij die de middagpiek opslaat voor de avond maakt van precies die stroom eigen verbruik.

De richting in Friens is duidelijk: 200 procent meer zonnestroominstallaties tussen 2018 en 2022 en 32 procent minder gas per woning sinds 2020. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Friens telt 31 woningen en 30 huishoudens, met 85 inwoners. 94 procent van de woningen is een koopwoning (Friesland: 62 procent).

De woningvoorraad is typisch dorps: 77 procent van de woningen staat vrij, nog eens 16 procent is twee-onder-een-kap. Vrijstaande woningen hebben in onze praktijk doorgaans een groter dak, een hoger verbruik en vaker een 3-fase-aansluiting, en dat zijn de huizen waar een grotere batterij zichzelf het snelst terugverdient.

Er is nauwelijks recente nieuwbouw (3 procent van de woningen is jonger dan tien jaar), dus de meeste huizen hebben een bestaande meterkast waar tijdens de schouw naar de aansluiting en de groepenkast wordt gekeken. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 397.000, 59 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een twee-onder-een-kapwoning in Friens neemt gemiddeld 1.880 kWh af, een vrijstaande woning 3.820 kWh, 103 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Friens.

Vergeleken met de omliggende dorpen Reduzum, Idaerd, Raerd, Jirnsum, Grou levert Friens per woning het meest terug (2.370 kWh tegenover 1.740 kWh in Idaerd).

Het gemiddelde aardgasverbruik in Friens is 1.260 kubieke meter per woning per jaar, 38 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.860 kubieke meter: 32 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning daalde sinds 2020 van 4.010 kWh naar 3.450 kWh (14 procent).

Liander is in Friens de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Friens tot een landelijke omgeving.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Friens: 3 personen, 3.450 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 2.370 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 572 in het eerste jaar en gemiddeld € 675 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 8,6 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Een elektrische auto, een warmtepomp, meer of minder panelen of een 3-fase-aansluiting veranderen de uitkomst; daarom is de echte berekening persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.