Zonnestroom uit Sint Nicolaasga.
Ook als de zon weg is.

Een woning in Sint Nicolaasga nam in 2024 gemiddeld 2.680 kWh stroom van het net af. Dat is vrijwel gelijk aan het gemiddelde van de gemeente De Fryske Marren (2.740 kWh) en 7 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Tegelijk ging er per woning gemiddeld 1.450 kWh de andere kant op: zonnestroom die niet op het moment van opwekken gebruikt werd en aan het net is teruggeleverd. Dat is ruim de helft van wat Sint Nicolaasga afneemt. Ter vergelijking: in Friesland is dat gemiddeld 1.110 kWh per woning.

Voor Sint Nicolaasga is dat de kern van het verhaal. Zolang salderen bestaat, wordt die 1.450 kWh nog verrekend met het verbruik. Vanaf 2027 niet meer: dan brengt teruggeleverde stroom veel minder op dan de stroom die 's avonds wordt teruggekocht kost. Een thuisbatterij die de middagpiek opslaat voor de avond maakt van precies die stroom eigen verbruik.

Van de woningen in Sint Nicolaasga heeft 59 procent zonnepanelen, 13 procentpunt meer dan het gemiddelde van Friesland (46 procent). In 2022 telde het CBS hier 454 installaties met samen 1.984 kWp, gemiddeld 4,4 kWp per dak, omgerekend ongeveer 11 panelen van 400 wattpiek.

De zonnestroom in Sint Nicolaasga is jong: in 2018 stonden er 165 installaties, in 2022 454, ruim een verdubbeling in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 68 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 64 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Binnen de gemeente De Fryske Marren staat het dorp gedeeld op plek 13 van 33 in aandeel daken met zonnepanelen en gedeeld op plek 37 van 51 in teruglevering per woning.

De richting in Sint Nicolaasga is duidelijk: 175 procent meer zonnestroominstallaties tussen 2018 en 2022 en 28 procent minder gas per woning sinds 2020. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Sint Nicolaasga telt 1.447 woningen en 1.405 huishoudens, met 3.335 inwoners. 66 procent van de woningen is een koopwoning (Friesland: 62 procent).

Vrijstaande en twee-onder-een-kapwoningen voeren de boventoon: samen 62 procent van de voorraad, tegenover 12 procent tussenwoningen. Dat zijn huizen met ruimte voor panelen en voor een batterij in de meterkast of de berging.

Er is nauwelijks recente nieuwbouw (1 procent van de woningen is jonger dan tien jaar), dus de meeste huizen hebben een bestaande meterkast waar tijdens de schouw naar de aansluiting en de groepenkast wordt gekeken. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 308.000, 10 procent lager dan het gemiddelde van de gemeente.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een appartement in Sint Nicolaasga neemt gemiddeld 1.680 kWh af, een vrijstaande woning 3.610 kWh, 115 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Sint Nicolaasga.

Vergeleken met de omliggende dorpen Legemeer, Doniaga, Scharsterbrug, Oldeouwer, Idskenhuizen zit Sint Nicolaasga met zijn teruglevering in de middenmoot (1.450 kWh tegenover 5.150 kWh in Legemeer), en het aandeel daken met zonnepanelen is vergelijkbaar met de buurdorpen.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Sint Nicolaasga is 980 kubieke meter per woning per jaar, 8 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.360 kubieke meter: 28 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning daalde sinds 2020 van 2.940 kWh naar 2.680 kWh (9 procent). 7 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 3 procent is helemaal aardgasvrij. Verwarmen gebeurt hier dus nog vrijwel overal op gas; het stroomverbruik zit in koken, wassen, koelen en steeds vaker in de auto.

Huishoudens in Sint Nicolaasga hebben gemiddeld 1,2 auto's (Friesland: 1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Sint Nicolaasga de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Sint Nicolaasga tot een landelijke omgeving.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Sint Nicolaasga: 2 personen, 2.680 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.450 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 469 in het eerste jaar en gemiddeld € 559 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 10,3 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Een elektrische auto, een warmtepomp, meer of minder panelen of een 3-fase-aansluiting veranderen de uitkomst; daarom is de echte berekening persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.