Zonnestroom uit Heeg.
Ook als de zon weg is.

Een woning in Heeg nam in 2024 gemiddeld 2.529 kWh stroom van het net af. Dat is vrijwel gelijk aan het gemiddelde van de gemeente Súdwest-Fryslân (2.500 kWh) en vrijwel gelijk aan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Tegelijk ging er per woning gemiddeld 1.395 kWh de andere kant op: zonnestroom die niet op het moment van opwekken gebruikt werd en aan het net is teruggeleverd. Dat is ruim de helft van wat Heeg afneemt. Ter vergelijking: in Friesland is dat gemiddeld 1.110 kWh per woning.

Voor Heeg is dat de kern van het verhaal. Zolang salderen bestaat, wordt die 1.395 kWh nog verrekend met het verbruik. Vanaf 2027 niet meer: dan brengt teruggeleverde stroom veel minder op dan de stroom die 's avonds wordt teruggekocht kost. Een thuisbatterij die de middagpiek opslaat voor de avond maakt van precies die stroom eigen verbruik.

Van de woningen in Heeg heeft 51 procent zonnepanelen, 5 procentpunt meer dan het gemiddelde van Friesland (46 procent). In 2022 telde het CBS hier 418 installaties met samen 1.492 kWp, gemiddeld 3,6 kWp per dak, omgerekend ongeveer 9 panelen van 400 wattpiek.

De zonnestroom in Heeg is jong: in 2018 stonden er 134 installaties, in 2022 418, bijna een verdrievoudiging in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 66 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 87 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Binnen de gemeente Súdwest-Fryslân staat het dorp gedeeld op plek 22 van 45 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 62 van 83 in teruglevering per woning.

De richting in Heeg is duidelijk: 212 procent meer zonnestroominstallaties tussen 2018 en 2022 en 28 procent minder gas per woning sinds 2020. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Heeg telt 1.079 woningen en 995 huishoudens, met 2.400 inwoners. 69 procent van de woningen is een koopwoning (Friesland: 62 procent).

Vrijstaande en twee-onder-een-kapwoningen voeren de boventoon: samen 59 procent van de voorraad, tegenover 14 procent tussenwoningen. Dat zijn huizen met ruimte voor panelen en voor een batterij in de meterkast of de berging.

4 procent van de woningen is jonger dan tien jaar. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 327.000, 9 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een appartement in Heeg neemt gemiddeld 1.638 kWh af, een vrijstaande woning 3.278 kWh, 100 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Heeg.

Vergeleken met de omliggende dorpen Idzega, Indijk, Smallebrugge, Oudega, Gaastmeer zit Heeg met zijn teruglevering in de middenmoot (1.395 kWh tegenover 3.310 kWh in Idzega), en het aandeel daken met zonnepanelen is vergelijkbaar met de buurdorpen.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Heeg is 957 kubieke meter per woning per jaar, 5 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.338 kubieke meter: 28 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning daalde sinds 2020 van 2.597 kWh naar 2.529 kWh (3 procent). 10 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 8 procent is helemaal aardgasvrij. Elke woning die van het gas af gaat, verschuift verbruik naar stroom, en juist dat winterverbruik is met een batterij op een dynamisch contract goedkoper in te kopen.

Huishoudens in Heeg hebben gemiddeld 1,3 auto's (Friesland: 1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Heeg de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Heeg tot een landelijke omgeving.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Heeg: 2 personen, 2.529 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.395 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 452 in het eerste jaar en gemiddeld € 538 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 10,7 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Een elektrische auto, een warmtepomp, meer of minder panelen of een 3-fase-aansluiting veranderen de uitkomst; daarom is de echte berekening persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.