24% rijtjeshuizen in Oudega.
Ruimte voor een grotere batterij.

Oudega is een klein dorp: 339 woningen, 325 huishoudens en 735 inwoners, gemiddeld 2,2 per huishouden. 77 procent van de woningen is een koopwoning, tegenover 62 procent gemiddeld in Friesland en 65 procent in de gemeente Súdwest-Fryslân.

Vrijstaande en twee-onder-een-kapwoningen voeren de boventoon: samen 70 procent van de voorraad, tegenover 12 procent tussenwoningen. Dat zijn huizen met ruimte voor panelen en voor een batterij in de meterkast of de berging.

8 procent van de woningen is jonger dan tien jaar. Een huis is hier gemiddeld € 308.000 waard (WOZ), 6 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een tussenwoning in Oudega neemt gemiddeld 1.630 kWh af, een vrijstaande woning 3.267 kWh, 100 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Oudega.

Met maar 24 procent rijwoningen bestaat Oudega vooral uit ruimere huizen met een afname van gemiddeld 2.726 kWh per jaar en een groter dak. Zo'n dak levert op een zonnige middag meer terug dan een 6 kWh-batterij kan bergen; hier past een pakket van 10 kWh of meer, bij een 3-fase-aansluiting ook als 3-fase-batterij, zodat het hele middagoverschot de avond haalt.

77 procent van de woningen is een koopwoning (Friesland: 62 procent), en eigenaren beslissen zelf over dak, meterkast en batterij.

Het aantal zonnestroominstallaties in Oudega is tussen 2018 en 2022 minstens verdrievoudigd: van 26 naar 96, 269 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 33 procent, van 1.513 naar 1.011 kubieke meter. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Met 1.451 kWh teruglevering per woning zit Oudega tussen de buurdorpen in: Idzega levert het meest terug (3.310 kWh), Abbega het minst (1.417 kWh).

Aan aardgas verbruikt een woning in Oudega 1.011 kubieke meter per jaar, 10 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Súdwest-Fryslân (920). In 2020 was dat nog 1.513 kubieke meter: 33 procent minder gas per woning in vier jaar. 13 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 9 procent is helemaal aardgasvrij. Elk huis dat overstapt, verplaatst zijn verbruik naar de stroommeter; dat winterverbruik koopt een batterij op een dynamisch contract goedkoper in.

Met 1,3 auto's per huishouden staan er in Oudega meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). Laden gebeurt in een dorp vrijwel altijd aan huis; met een batterij is dat op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom in plaats van op het avondtarief.

Het net in Oudega is van Liander, net als bijna overal in Friesland; hoe meer middagstroom thuis in de batterij blijft, hoe minder er tegelijk dat net op gaat. Volgens de indeling van het CBS is Oudega een landelijke omgeving.

De stroomafname per woning in Oudega daalde sinds 2020 van 2.882 kWh naar 2.726 kWh in 2024, 5 procent minder; daarmee zit het dorp 9 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Van die afname gaat ruim de helft weer terug: 1.451 kWh per woning per jaar (Friesland: 1.110 kWh). Nu wordt die 1.451 kWh nog gesaldeerd; na 2027 is het overschot dat 's middags het net op gaat een fractie waard van de stroom die 's avonds terugkomt. In Oudega zit de winst dus in opslaan: de middagpiek in de batterij, de avond uit de batterij.

De zonnestroom in Oudega is jong: in 2018 stonden er 26 installaties, in 2022 96, meer dan een verdrievoudiging in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 165 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 39 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Van de woningen in Oudega heeft 42 procent zonnepanelen, 4 procentpunt minder dan het gemiddelde van Friesland (46 procent). In 2022 telde het CBS hier 96 installaties met samen 485 kWp, gemiddeld 5,1 kWp per dak, omgerekend ongeveer 13 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Súdwest-Fryslân staat het dorp gedeeld op plek 37 van 45 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 55 van 83 in teruglevering per woning.

Voor een dorp van 339 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Oudega: 2 personen, 2.726 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.451 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Het model komt uit op een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) op een dynamisch contract. De besparing: ongeveer € 472 in het eerste jaar, gemiddeld € 563 per jaar over de looptijd; bij een prijs van € 5.781 na btw-teruggave is de terugverdientijd ongeveer 10,3 jaar.

Het gemiddelde is niet jullie huis. Bij 1,3 auto's per huishouden is de grote vraag of er een elektrische auto komt: 2.000 tot 3.000 kWh per jaar extra, en dan wordt een grotere batterij met slim laden interessant. De persoonlijke berekening is gratis en in twee minuten klaar.