Zonnestroom uit Harlingen.
Ook als de zon weg is.

Harlingen telt 7.605 woningen en 7.325 huishoudens, met 15.140 inwoners. 55 procent van de woningen is een koopwoning (Friesland: 62 procent).

Rijwoningen bepalen het beeld: 56 procent van de woningen is een tussen- of hoekwoning, 9 procent staat vrij. Bij een rijwoning past in onze praktijk meestal een compacte batterij van 6 tot 10 kWh, die op een 1-fase-aansluiting geplaatst kan worden.

9 procent van de woningen is jonger dan tien jaar. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 246.000, vrijwel gelijk aan het gemiddelde van de gemeente.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een appartement in Harlingen neemt gemiddeld 1.760 kWh af, een vrijstaande woning 3.710 kWh, 111 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Harlingen.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Harlingen: 2 personen, 2.260 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.040 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 376 in het eerste jaar en gemiddeld € 451 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 12,8 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Een elektrische auto, een warmtepomp, meer of minder panelen of een 3-fase-aansluiting veranderen de uitkomst; daarom is de echte berekening persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.

Een woning in Harlingen nam in 2024 gemiddeld 2.260 kWh stroom van het net af. Dat is vrijwel gelijk aan het gemiddelde van de gemeente Harlingen (2.290 kWh) en 10 procent lager dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Tegelijk ging er per woning gemiddeld 1.040 kWh de andere kant op: zonnestroom die niet op het moment van opwekken gebruikt werd en aan het net is teruggeleverd. Dat is ruim een derde van wat Harlingen afneemt. Ter vergelijking: in Friesland is dat gemiddeld 1.110 kWh per woning.

Dat aandeel is fors genoeg om na 2027 het verschil te maken. Nu wordt die 1.040 kWh nog gesaldeerd; straks brengt teruglevering veel minder op dan wat een huishouden 's avonds betaalt voor stroom die het overdag zelf opwekte. Een thuisbatterij vangt dat overschot op en gebruikt het 's avonds, waardoor een groot deel van die teruglevering uit de rekening verdwijnt.

Van de woningen in Harlingen heeft 53 procent zonnepanelen, 7 procentpunt meer dan het gemiddelde van Friesland (46 procent). In 2022 telde het CBS hier 3.351 installaties met samen 10.516 kWp, gemiddeld 3,1 kWp per dak, omgerekend ongeveer 8 panelen van 400 wattpiek.

Het gaat hard: van 1.981 installaties in 2018 naar 3.351 in 2022, een groei van 69 procent. Tussen 2018 en 2020 kwam er 25 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 36 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Binnen de gemeente Harlingen staat de plaats op plek 3 van 3 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 3 van 3 in teruglevering per woning.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Harlingen is 830 kubieke meter per woning per jaar, 9 procent lager dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.190 kubieke meter: 30 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning daalde sinds 2020 van 2.360 kWh naar 2.260 kWh (4 procent). 11 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 8 procent is helemaal aardgasvrij. Elke woning die van het gas af gaat, verschuift verbruik naar stroom, en juist dat winterverbruik is met een batterij op een dynamisch contract goedkoper in te kopen.

Huishoudens in Harlingen hebben gemiddeld 1,0 auto's (Friesland: 1,2).

Liander is in Harlingen de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Harlingen tot een matig stedelijke omgeving.

Vergeleken met de omliggende dorpen Zurich, Cornwerd, Kimswerd, Pingjum zit Harlingen met zijn teruglevering in de middenmoot (1.040 kWh tegenover 1.420 kWh in Cornwerd), en het aandeel daken met zonnepanelen is hier het hoogst.

De richting in Harlingen is duidelijk: 69 procent meer zonnestroominstallaties tussen 2018 en 2022 en 30 procent minder gas per woning sinds 2020. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.