Zonnestroom uit Gees.
Ook als de zon weg is.

Gees telt 254 woningen en 245 huishoudens, met 670 inwoners. 83 procent van de woningen is een koopwoning (Drenthe: 66 procent).

De woningvoorraad is typisch dorps: 68 procent van de woningen staat vrij, nog eens 28 procent is twee-onder-een-kap. Vrijstaande woningen hebben in onze praktijk doorgaans een groter dak, een hoger verbruik en vaker een 3-fase-aansluiting, en dat zijn de huizen waar een grotere batterij zichzelf het snelst terugverdient.

Er is nauwelijks recente nieuwbouw (3 procent van de woningen is jonger dan tien jaar), dus de meeste huizen hebben een bestaande meterkast waar tijdens de schouw naar de aansluiting en de groepenkast wordt gekeken. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 392.000, 32 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een twee-onder-een-kapwoning in Gees neemt gemiddeld 2.570 kWh af, een vrijstaande woning 4.072 kWh, 58 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Gees.

Een woning in Gees nam in 2024 gemiddeld 3.658 kWh stroom van het net af. Dat is 24 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Coevorden (2.960 kWh) en 34 procent hoger dan het gemiddelde van Drenthe (2.735 kWh).

Tegelijk ging er per woning gemiddeld 1.349 kWh de andere kant op: zonnestroom die niet op het moment van opwekken gebruikt werd en aan het net is teruggeleverd. Dat is ongeveer een derde van wat Gees afneemt. Ter vergelijking: in Drenthe is dat gemiddeld 1.272 kWh per woning.

Dat aandeel is fors genoeg om na 2027 het verschil te maken. Nu wordt die 1.349 kWh nog gesaldeerd; straks brengt teruglevering veel minder op dan wat een huishouden 's avonds betaalt voor stroom die het overdag zelf opwekte. Een thuisbatterij vangt dat overschot op en gebruikt het 's avonds, waardoor een groot deel van die teruglevering uit de rekening verdwijnt.

Van de woningen in Gees heeft 50 procent zonnepanelen, evenveel als gemiddeld in Drenthe. In 2022 telde het CBS hier 97 installaties met samen 445 kWp, gemiddeld 4,6 kWp per dak, omgerekend ongeveer 11 panelen van 400 wattpiek.

Het gaat hard: van 51 installaties in 2018 naar 97 in 2022, een groei van 90 procent. Tussen 2018 en 2020 kwam er 45 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 31 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Binnen de gemeente Coevorden staat het dorp op plek 16 van 16 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 22 van 24 in teruglevering per woning.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Gees: 2 personen, 3.658 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.349 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 493 in het eerste jaar en gemiddeld € 596 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 9,7 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Een elektrische auto, een warmtepomp, meer of minder panelen of een 3-fase-aansluiting veranderen de uitkomst; daarom is de echte berekening persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Gees is 1.229 kubieke meter per woning per jaar, 27 procent hoger dan het gemiddelde van Drenthe. In 2020 was dat nog 1.788 kubieke meter: 31 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning steeg sinds 2020 van 3.567 kWh naar 3.658 kWh (3 procent). 9 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 4 procent is helemaal aardgasvrij. Elke woning die van het gas af gaat, verschuift verbruik naar stroom, en juist dat winterverbruik is met een batterij op een dynamisch contract goedkoper in te kopen.

Huishoudens in Gees hebben gemiddeld 1,6 auto's (Drenthe: 1,3). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Enexis beheert het stroomnet in Gees. Het CBS rekent Gees tot een landelijke omgeving.

De richting in Gees is duidelijk: 90 procent meer zonnestroominstallaties tussen 2018 en 2022 en 31 procent minder gas per woning sinds 2020. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Vergeleken met de omliggende dorpen Zwinderen, Oosterhesselen, Meppen, Geesbrug, Wachtum levert Gees per woning het minst terug (1.349 kWh tegenover 2.252 kWh in Wachtum), en het aandeel daken met zonnepanelen is hier het laagst.