Zonnestroom uit Elp.
Ook als de zon weg is.

Een woning in Elp nam in 2024 gemiddeld 3.408 kWh stroom van het net af. Dat is 16 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Midden-Drenthe (2.940 kWh) en 25 procent hoger dan het gemiddelde van Drenthe (2.735 kWh).

Tegelijk ging er per woning gemiddeld 1.784 kWh de andere kant op: zonnestroom die niet op het moment van opwekken gebruikt werd en aan het net is teruggeleverd. Dat is ongeveer de helft van wat Elp afneemt. Ter vergelijking: in Drenthe is dat gemiddeld 1.272 kWh per woning.

Voor Elp is dat de kern van het verhaal. Zolang salderen bestaat, wordt die 1.784 kWh nog verrekend met het verbruik. Vanaf 2027 niet meer: dan brengt teruggeleverde stroom veel minder op dan de stroom die 's avonds wordt teruggekocht kost. Een thuisbatterij die de middagpiek opslaat voor de avond maakt van precies die stroom eigen verbruik.

Van de woningen in Elp heeft 57 procent zonnepanelen, 5 procentpunt meer dan het gemiddelde van Drenthe (52 procent). In 2022 telde het CBS hier 68 installaties met samen 330 kWp, gemiddeld 4,9 kWp per dak, omgerekend ongeveer 12 panelen van 400 wattpiek.

De zonnestroom in Elp is jong: in 2018 stonden er 24 installaties, in 2022 68, bijna een verdrievoudiging in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 67 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 70 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Binnen de gemeente Midden-Drenthe staat het dorp gedeeld op plek 10 van 15 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 14 van 22 in teruglevering per woning.

De richting in Elp is duidelijk: 183 procent meer zonnestroominstallaties tussen 2018 en 2022 en 31 procent minder gas per woning sinds 2020. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Elp telt 170 woningen en 170 huishoudens, met 380 inwoners. 86 procent van de woningen is een koopwoning (Drenthe: 66 procent).

De woningvoorraad is typisch dorps: 76 procent van de woningen staat vrij, nog eens 20 procent is twee-onder-een-kap. Vrijstaande woningen hebben in onze praktijk doorgaans een groter dak, een hoger verbruik en vaker een 3-fase-aansluiting, en dat zijn de huizen waar een grotere batterij zichzelf het snelst terugverdient.

Er is nauwelijks recente nieuwbouw (3 procent van de woningen is jonger dan tien jaar), dus de meeste huizen hebben een bestaande meterkast waar tijdens de schouw naar de aansluiting en de groepenkast wordt gekeken. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 425.000, 30 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een twee-onder-een-kapwoning in Elp neemt gemiddeld 2.140 kWh af, een vrijstaande woning 3.714 kWh, 74 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Elp.

Vergeleken met de omliggende dorpen Zuidveld, Schoonloo, Zwiggelte, Orvelte, Grolloo levert Elp per woning het minst terug (1.784 kWh tegenover 2.750 kWh in Zuidveld), en het aandeel daken met zonnepanelen is vergelijkbaar met de buurdorpen.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Elp is 1.311 kubieke meter per woning per jaar, 35 procent hoger dan het gemiddelde van Drenthe. In 2020 was dat nog 1.895 kubieke meter: 31 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning is sinds 2020 (3.368 kWh) vrijwel gelijk gebleven. 14 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 7 procent is helemaal aardgasvrij. Elke woning die van het gas af gaat, verschuift verbruik naar stroom, en juist dat winterverbruik is met een batterij op een dynamisch contract goedkoper in te kopen.

Huishoudens in Elp hebben gemiddeld 1,5 auto's (Drenthe: 1,3). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Enexis beheert het stroomnet in Elp. Het CBS rekent Elp tot een landelijke omgeving.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Elp: 2 personen, 3.408 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.784 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 529 in het eerste jaar en gemiddeld € 632 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 9,1 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Een elektrische auto, een warmtepomp, meer of minder panelen of een 3-fase-aansluiting veranderen de uitkomst; daarom is de echte berekening persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.