61% van de daken in Dongjum heeft zonnepanelen.
Nu de batterij erbij.

De stroomafname per woning in Dongjum daalde sinds 2020 van 2.780 kWh naar 2.710 kWh in 2024, 3 procent minder; daarmee zit het dorp 8 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Van die afname gaat ongeveer de helft weer terug: 1.400 kWh per woning per jaar (Friesland: 1.110 kWh). Nu wordt die 1.400 kWh nog gesaldeerd; na 2027 is het overschot dat 's middags het net op gaat een fractie waard van de stroom die 's avonds terugkomt. In Dongjum zit de winst dus in opslaan: de middagpiek in de batterij, de avond uit de batterij.

De zonnestroom in Dongjum is jong: in 2018 stonden er 22 installaties, in 2022 73, bijna een verdrievoudiging in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 118 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 52 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Van de woningen in Dongjum heeft 61 procent zonnepanelen, 15 procentpunt meer dan het gemiddelde van Friesland (46 procent). In 2022 telde het CBS hier 73 installaties met samen 293 kWp, gemiddeld 4,0 kWp per dak, omgerekend ongeveer 10 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Waadhoeke staat het dorp gedeeld op plek 6 van 30 in aandeel daken met zonnepanelen en gedeeld op plek 26 van 41 in teruglevering per woning.

Dongjum is een klein dorp: 170 woningen, 180 huishoudens en 375 inwoners, gemiddeld 2,1 per huishouden. 67 procent van de woningen is een koopwoning, tegenover 62 procent gemiddeld in Friesland en 68 procent in de gemeente Waadhoeke.

11 procent van de woningen is jonger dan tien jaar. Een huis is hier gemiddeld € 239.000 waard (WOZ), 18 procent lager dan het gemiddelde van Friesland.

Vrijstaande en twee-onder-een-kapwoningen voeren de boventoon: samen 71 procent van de voorraad, tegenover 14 procent tussenwoningen. Dat zijn huizen met ruimte voor panelen en voor een batterij in de meterkast of de berging.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een tussenwoning in Dongjum neemt gemiddeld 2.090 kWh af, een vrijstaande woning 3.670 kWh, 76 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Dongjum.

Met 61 procent zonnedaken en 1.400 kWh teruglevering per woning gaat in Dongjum elke zonnige middag veel stroom het net op. Zolang er gesaldeerd wordt, merkt niemand dat; vanaf 2027 brengt die stroom een fractie op van wat de stroom 's avonds kost. Een thuisbatterij houdt het middagoverschot thuis tot de avond, en dat is bij dit aandeel zonnedaken de grootste winst die er in Dongjum te halen valt.

11 procent van de woningen in Dongjum is in de afgelopen tien jaar gebouwd (gemeente Waadhoeke: 4 procent). Nieuwbouw heeft een 3-fase-aansluiting en vaak een warmtepomp, en is daarmee direct klaar voor een 3-fase-batterij.

Het aantal zonnestroominstallaties in Dongjum is tussen 2018 en 2022 minstens verdrievoudigd: van 22 naar 73, 232 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 30 procent, van 1.300 naar 910 kubieke meter. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Voor een dorp van 170 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Dongjum: 2 personen, 2.710 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.400 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Het model komt uit op een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) op een dynamisch contract. De besparing: ongeveer € 465 in het eerste jaar, gemiddeld € 556 per jaar over de looptijd; bij een prijs van € 5.781 na btw-teruggave is de terugverdientijd ongeveer 10,4 jaar.

Het gemiddelde is niet jullie huis. Bij 1,3 auto's per huishouden is de grote vraag of er een elektrische auto komt: 2.000 tot 3.000 kWh per jaar extra, en dan wordt een grotere batterij met slim laden interessant. De persoonlijke berekening is gratis en in twee minuten klaar.

Aan aardgas verbruikt een woning in Dongjum 910 kubieke meter per jaar, 6 procent lager dan het gemiddelde van de gemeente Waadhoeke (970). In 2020 was dat nog 1.300 kubieke meter: 30 procent minder gas per woning in vier jaar. 11 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 5 procent is helemaal aardgasvrij. Elk huis dat overstapt, verplaatst zijn verbruik naar de stroommeter; dat winterverbruik koopt een batterij op een dynamisch contract goedkoper in.

Met 1,3 auto's per huishouden staan er in Dongjum meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). Laden gebeurt in een dorp vrijwel altijd aan huis; met een batterij is dat op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom in plaats van op het avondtarief.

Het net in Dongjum is van Liander, net als bijna overal in Friesland; hoe meer middagstroom thuis in de batterij blijft, hoe minder er tegelijk dat net op gaat. Volgens de indeling van het CBS is Dongjum een landelijke omgeving.

Met 1.400 kWh teruglevering per woning zit Dongjum tussen de buurdorpen in: Klooster Lidlum levert het meest terug (4.310 kWh), Franeker het minst (1.030 kWh). In aandeel daken met zonnepanelen staat Dongjum bovenaan in de buurt: 61 procent, tegenover 53 procent in Ried.