52% vrijstaand, 12% rijtjeshuizen in Ried.
Ruimte voor een grotere batterij.

Ried is een klein dorp: 203 woningen, 200 huishoudens en 425 inwoners, gemiddeld 2,1 per huishouden. 74 procent van de woningen is een koopwoning, tegenover 62 procent gemiddeld in Friesland en 68 procent in de gemeente Waadhoeke.

De woningvoorraad is typisch dorps: 52 procent van de woningen staat vrij, nog eens 35 procent is twee-onder-een-kap. Bij een vrijstaand huis hoort een groter dak, een hoger verbruik en vaak een 3-fase-aansluiting; een grotere batterij verdient zich daar het snelst terug.

Maar 3 procent van de woningen is jonger dan tien jaar; vrijwel elke installatie begint hier dus met een schouw van de bestaande meterkast, de aansluiting en de groepenkast. Een huis is hier gemiddeld € 264.000 waard (WOZ), 9 procent lager dan het gemiddelde van Friesland.

Een vrijstaande woning in Ried neemt met 3.520 kWh per jaar 110 procent meer af dan een hoekwoning (1.680 kWh). Zo'n verschil vraagt om een pakket per woningtype; de tabel hieronder geeft die uitkomst.

Met 52 procent vrijstaande woningen en 12 procent rijwoningen heeft het gemiddelde huis in Ried een dak dat op een zonnige middag meer oplevert dan een 6 kWh-batterij kan bergen; de afname ligt op 2.920 kWh per jaar. Hier past een pakket van 10 kWh of meer, bij een 3-fase-aansluiting als 3-fase-batterij, zodat het hele middagoverschot de avond haalt.

74 procent van de woningen is een koopwoning (Friesland: 62 procent), en eigenaren beslissen zelf over dak, meterkast en batterij.

Het aantal zonnestroominstallaties in Ried is tussen 2018 en 2022 minstens verdrievoudigd: van 20 naar 74, 270 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 30 procent, van 1.480 naar 1.030 kubieke meter. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

In Ried gaat per woning het minst terug van de dorpen in de buurt (Peins, Boer, Slappeterp, Schalsum, Skingen): 1.510 kWh, terwijl Peins op 2.200 kWh zit. Het aandeel zonnedaken is hier met 53 procent het laagst van de buurt; Peins zit op 59 procent.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Ried is 1.030 kubieke meter per woning per jaar, 13 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.480 kubieke meter: 30 procent minder gas per woning in vier jaar. 11 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 3 procent is helemaal aardgasvrij. Elk huis dat overstapt, verplaatst zijn verbruik naar de stroommeter; dat winterverbruik koopt een batterij op een dynamisch contract goedkoper in.

Met 1,3 auto's per huishouden staan er in Ried meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). Laden gebeurt in een dorp vrijwel altijd aan huis; met een batterij is dat op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom in plaats van op het avondtarief.

Het net in Ried is van Liander, net als bijna overal in Friesland; hoe meer middagstroom thuis in de batterij blijft, hoe minder er tegelijk dat net op gaat. Volgens de indeling van het CBS is Ried een landelijke omgeving.

De stroomafname per woning in Ried daalde sinds 2020 van 3.050 kWh naar 2.920 kWh in 2024, 4 procent minder; daarmee zit het dorp 17 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Van die afname gaat ongeveer de helft weer terug: 1.510 kWh per woning per jaar (Friesland: 1.110 kWh). Nu wordt die 1.510 kWh nog gesaldeerd; na 2027 is het overschot dat 's middags het net op gaat een fractie waard van de stroom die 's avonds terugkomt. In Ried zit de winst dus in opslaan: de middagpiek in de batterij, de avond uit de batterij.

De zonnestroom in Ried is jong: in 2018 stonden er 20 installaties, in 2022 74, meer dan een verdrievoudiging in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 145 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 51 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Van de woningen in Ried heeft 53 procent zonnepanelen, 7 procentpunt meer dan het gemiddelde van Friesland (46 procent). In 2022 telde het CBS hier 74 installaties met samen 317 kWp, gemiddeld 4,3 kWp per dak, omgerekend ongeveer 11 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Waadhoeke staat het dorp gedeeld op plek 14 van 30 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 20 van 41 in teruglevering per woning.

Voor een dorp van 203 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Ried: 2 personen, 2.920 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.510 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Het model komt uit op een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) op een dynamisch contract. De besparing: ongeveer € 489 in het eerste jaar, gemiddeld € 584 per jaar over de looptijd; bij een prijs van € 5.781 na btw-teruggave is de terugverdientijd ongeveer 9,9 jaar.

Het gemiddelde is niet jullie huis. Bij 1,3 auto's per huishouden is de grote vraag of er een elektrische auto komt: 2.000 tot 3.000 kWh per jaar extra, en dan wordt een grotere batterij met slim laden interessant. De persoonlijke berekening is gratis en in twee minuten klaar.