Zonnestroom uit Dedgum.
Ook als de zon weg is.

Dedgum telt 36 woningen en 35 huishoudens, met 90 inwoners. 89 procent van de woningen is een koopwoning (Friesland: 62 procent).

De woningvoorraad is typisch dorps: 75 procent van de woningen staat vrij, nog eens 14 procent is twee-onder-een-kap. Vrijstaande woningen hebben in onze praktijk doorgaans een groter dak, een hoger verbruik en vaker een 3-fase-aansluiting, en dat zijn de huizen waar een grotere batterij zichzelf het snelst terugverdient.

Er is geen recente nieuwbouw (geen van de woningen is jonger dan tien jaar), dus alle huizen hebben een bestaande meterkast waar tijdens de schouw naar de aansluiting en de groepenkast wordt gekeken. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 332.000, 11 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente.

Het verschil tussen woningtypen is hier beperkt: een twee-onder-een-kapwoning in Dedgum neemt gemiddeld 2.230 kWh af, een vrijstaande woning 2.820 kWh. De tabel hieronder geeft per type de uitkomst van onze berekening.

Een woning in Dedgum nam in 2024 gemiddeld 2.790 kWh stroom van het net af. Dat is 12 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Súdwest-Fryslân (2.500 kWh) en 11 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Tegelijk ging er per woning gemiddeld 970 kWh de andere kant op: zonnestroom die niet op het moment van opwekken gebruikt werd en aan het net is teruggeleverd. Dat is ongeveer een derde van wat Dedgum afneemt. Ter vergelijking: in Friesland is dat gemiddeld 1.110 kWh per woning.

Dat aandeel is fors genoeg om na 2027 het verschil te maken. Nu wordt die 970 kWh nog gesaldeerd; straks brengt teruglevering veel minder op dan wat een huishouden 's avonds betaalt voor stroom die het overdag zelf opwekte. Een thuisbatterij vangt dat overschot op en gebruikt het 's avonds, waardoor een groot deel van die teruglevering uit de rekening verdwijnt.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Dedgum: 3 personen, 2.790 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 970 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 408 in het eerste jaar en gemiddeld € 496 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 11,7 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Een elektrische auto, een warmtepomp, meer of minder panelen of een 3-fase-aansluiting veranderen de uitkomst; daarom is de echte berekening persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Dedgum is 1.100 kubieke meter per woning per jaar, 21 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.530 kubieke meter: 28 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning daalde sinds 2020 van 3.180 kWh naar 2.790 kWh (12 procent).

Liander is in Dedgum de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Dedgum tot een landelijke omgeving.

De richting in Dedgum is duidelijk: 33 procent meer zonnestroominstallaties tussen 2020 en 2022 en 28 procent minder gas per woning sinds 2020. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Vergeleken met de omliggende dorpen Greonterp, Hieslum, Parrega, Tjerkwerd, Blauwhuis levert Dedgum per woning het minst terug (970 kWh tegenover 2.800 kWh in Hieslum).