20% rijtjeshuizen in Blauwhuis.
Ruimte voor een grotere batterij.

Blauwhuis is een klein dorp: 279 woningen, 245 huishoudens en 605 inwoners, gemiddeld 2,4 per huishouden. 66 procent van de woningen is een koopwoning, tegenover 62 procent gemiddeld in Friesland en 65 procent in de gemeente Súdwest-Fryslân.

Vrijstaande en twee-onder-een-kapwoningen voeren de boventoon: samen 62 procent van de voorraad, tegenover 11 procent tussenwoningen. Ruimte voor panelen op het dak en voor een batterij in de berging is er bij deze huizen meestal wel.

Van de woningen is 5 procent in de afgelopen tien jaar gebouwd. Een huis is hier gemiddeld € 310.000 waard (WOZ), 7 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland.

Een vrijstaande woning in Blauwhuis neemt met 3.170 kWh per jaar 85 procent meer af dan een tussenwoning (1.710 kWh). Zo'n verschil vraagt om een pakket per woningtype; de tabel hieronder geeft die uitkomst.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Blauwhuis is 920 kubieke meter per woning per jaar, vrijwel gelijk aan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.270 kubieke meter: 28 procent minder gas per woning in vier jaar. 14 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 6 procent is helemaal aardgasvrij. Elk huis dat overstapt, verplaatst zijn verbruik naar de stroommeter; dat winterverbruik koopt een batterij op een dynamisch contract goedkoper in.

Met 1,3 auto's per huishouden staan er in Blauwhuis meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). Laden gebeurt in een dorp vrijwel altijd aan huis; met een batterij is dat op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom in plaats van op het avondtarief.

Het net in Blauwhuis is van Liander, net als bijna overal in Friesland; hoe meer middagstroom thuis in de batterij blijft, hoe minder er tegelijk dat net op gaat. Volgens de indeling van het CBS is Blauwhuis een landelijke omgeving.

Met maar 20 procent rijwoningen bestaat Blauwhuis vooral uit ruimere huizen met een afname van gemiddeld 2.460 kWh per jaar en een groter dak. Zo'n dak levert op een zonnige middag meer terug dan een 6 kWh-batterij kan bergen; hier past een pakket van 10 kWh of meer, bij een 3-fase-aansluiting ook als 3-fase-batterij, zodat het hele middagoverschot de avond haalt.

Daarnaast wordt 14 procent van de woningen in Blauwhuis hoofdzakelijk elektrisch verwarmd (Friesland: 10 procent). Die huizen verbruiken de meeste stroom op koude avonden, en juist dat verbruik is met een batterij op een dynamisch contract goedkoper in te kopen.

Het aantal zonnestroominstallaties in Blauwhuis is tussen 2018 en 2022 minstens verdubbeld: van 29 naar 77, 166 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 28 procent, van 1.270 naar 920 kubieke meter. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Met 1.210 kWh teruglevering per woning zit Blauwhuis tussen de buurdorpen in: Wolsum levert het meest terug (2.574 kWh), Dedgum het minst (970 kWh).

De stroomafname per woning in Blauwhuis daalde sinds 2020 van 2.660 kWh naar 2.460 kWh in 2024, 8 procent minder; daarmee zit het dorp vrijwel gelijk aan het gemiddelde van de gemeente Súdwest-Fryslân (2.500 kWh).

Tegenover die afname staat 1.210 kWh teruglevering per woning, ongeveer de helft van het verbruik (Friesland: 1.110 kWh). Na 2027 telt dat aandeel: teruglevering brengt dan weinig op, terwijl de avondstroom het volle tarief kost. Een thuisbatterij bewaart dat overschot voor de avond en haalt zo een groot deel van die 1.210 kWh uit de rekening van Blauwhuis.

De zonnestroom in Blauwhuis is jong: in 2018 stonden er 29 installaties, in 2022 77, ruim een verdubbeling in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 97 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 35 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Van de woningen in Blauwhuis heeft 41 procent zonnepanelen, 5 procentpunt minder dan het gemiddelde van Friesland (46 procent). In 2022 telde het CBS hier 77 installaties met samen 369 kWp, gemiddeld 4,8 kWp per dak, omgerekend ongeveer 12 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Súdwest-Fryslân staat het dorp gedeeld op plek 39 van 45 in aandeel daken met zonnepanelen en gedeeld op plek 68 van 83 in teruglevering per woning.

Voor een dorp van 279 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Blauwhuis: 2 personen, 2.460 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.210 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Het model komt uit op een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) op een dynamisch contract. De besparing: ongeveer € 424 in het eerste jaar, gemiddeld € 507 per jaar over de looptijd; bij een prijs van € 5.781 na btw-teruggave is de terugverdientijd ongeveer 11,4 jaar.

Het gemiddelde is niet jullie huis. Bij 1,3 auto's per huishouden is de grote vraag of er een elektrische auto komt: 2.000 tot 3.000 kWh per jaar extra, en dan wordt een grotere batterij met slim laden interessant. De persoonlijke berekening is gratis en in twee minuten klaar.