Zonnestroom uit Bitgum.
Ook als de zon weg is.

Een woning in Bitgum nam in 2024 gemiddeld 2.750 kWh stroom van het net af. Dat is 5 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Waadhoeke (2.610 kWh) en 10 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Tegelijk ging er per woning gemiddeld 1.390 kWh de andere kant op: zonnestroom die niet op het moment van opwekken gebruikt werd en aan het net is teruggeleverd. Dat is ongeveer de helft van wat Bitgum afneemt. Ter vergelijking: in Friesland is dat gemiddeld 1.110 kWh per woning.

Voor Bitgum is dat de kern van het verhaal. Zolang salderen bestaat, wordt die 1.390 kWh nog verrekend met het verbruik. Vanaf 2027 niet meer: dan brengt teruggeleverde stroom veel minder op dan de stroom die 's avonds wordt teruggekocht kost. Een thuisbatterij die de middagpiek opslaat voor de avond maakt van precies die stroom eigen verbruik.

Van de woningen in Bitgum heeft 65 procent zonnepanelen, 19 procentpunt meer dan het gemiddelde van Friesland (46 procent). In 2022 telde het CBS hier 156 installaties met samen 557 kWp, gemiddeld 3,6 kWp per dak, omgerekend ongeveer 9 panelen van 400 wattpiek.

Het gaat hard: van 85 installaties in 2020 naar 156 in 2022, een groei van 84 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Binnen de gemeente Waadhoeke staat het dorp op plek 3 van 30 in aandeel daken met zonnepanelen en gedeeld op plek 28 van 41 in teruglevering per woning.

De richting in Bitgum is duidelijk: 84 procent meer zonnestroominstallaties tussen 2020 en 2022 en 26 procent minder gas per woning sinds 2020. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Bitgum telt 322 woningen en 310 huishoudens, met 745 inwoners. 78 procent van de woningen is een koopwoning (Friesland: 62 procent).

Vrijstaande en twee-onder-een-kapwoningen voeren de boventoon: samen 82 procent van de voorraad, tegenover 7 procent tussenwoningen. Dat zijn huizen met ruimte voor panelen en voor een batterij in de meterkast of de berging.

6 procent van de woningen is jonger dan tien jaar. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 266.000, 4 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een tussenwoning in Bitgum neemt gemiddeld 2.010 kWh af, een vrijstaande woning 3.310 kWh, 65 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Bitgum.

Vergeleken met de omliggende dorpen Bitgummole, Ingelum, Menaam, Berltsum, Marsum zit Bitgum met zijn teruglevering in de middenmoot (1.390 kWh tegenover 1.470 kWh in Bitgummole), en het aandeel daken met zonnepanelen is hier het hoogst.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Bitgum is 1.000 kubieke meter per woning per jaar, 10 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.350 kubieke meter: 26 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning is sinds 2020 (2.710 kWh) vrijwel gelijk gebleven. 10 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 3 procent is helemaal aardgasvrij. Elke woning die van het gas af gaat, verschuift verbruik naar stroom, en juist dat winterverbruik is met een batterij op een dynamisch contract goedkoper in te kopen.

Huishoudens in Bitgum hebben gemiddeld 1,4 auto's (Friesland: 1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Bitgum de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Bitgum tot een landelijke omgeving.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Bitgum: 2 personen, 2.750 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.390 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 467 in het eerste jaar en gemiddeld € 558 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 10,4 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Een elektrische auto, een warmtepomp, meer of minder panelen of een 3-fase-aansluiting veranderen de uitkomst; daarom is de echte berekening persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.