Zonnestroom uit Berltsum.
Ook als de zon weg is.

Een woning in Berltsum nam in 2024 gemiddeld 2.740 kWh stroom van het net af. Dat is 5 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Waadhoeke (2.610 kWh) en 9 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Tegelijk ging er per woning gemiddeld 1.460 kWh de andere kant op: zonnestroom die niet op het moment van opwekken gebruikt werd en aan het net is teruggeleverd. Dat is ruim de helft van wat Berltsum afneemt. Ter vergelijking: in Friesland is dat gemiddeld 1.110 kWh per woning.

Voor Berltsum is dat de kern van het verhaal. Zolang salderen bestaat, wordt die 1.460 kWh nog verrekend met het verbruik. Vanaf 2027 niet meer: dan brengt teruggeleverde stroom veel minder op dan de stroom die 's avonds wordt teruggekocht kost. Een thuisbatterij die de middagpiek opslaat voor de avond maakt van precies die stroom eigen verbruik.

Van de woningen in Berltsum heeft 58 procent zonnepanelen, 12 procentpunt meer dan het gemiddelde van Friesland (46 procent). In 2022 telde het CBS hier 535 installaties met samen 2.094 kWp, gemiddeld 3,9 kWp per dak, omgerekend ongeveer 10 panelen van 400 wattpiek.

De zonnestroom in Berltsum is jong: in 2018 stonden er 114 installaties, in 2022 535, meer dan een verdrievoudiging in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 152 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 86 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Binnen de gemeente Waadhoeke staat het dorp gedeeld op plek 10 van 30 in aandeel daken met zonnepanelen en gedeeld op plek 23 van 41 in teruglevering per woning.

De richting in Berltsum is duidelijk: 369 procent meer zonnestroominstallaties tussen 2018 en 2022 en 34 procent minder gas per woning sinds 2020. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Berltsum telt 1.155 woningen en 1.170 huishoudens, met 2.685 inwoners. 71 procent van de woningen is een koopwoning (Friesland: 62 procent).

Vrijstaande en twee-onder-een-kapwoningen voeren de boventoon: samen 75 procent van de voorraad, tegenover 10 procent tussenwoningen. Dat zijn huizen met ruimte voor panelen en voor een batterij in de meterkast of de berging.

8 procent van de woningen is jonger dan tien jaar. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 263.000, vrijwel gelijk aan het gemiddelde van de gemeente.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een appartement in Berltsum neemt gemiddeld 1.950 kWh af, een vrijstaande woning 3.340 kWh, 71 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Berltsum.

Vergeleken met de omliggende dorpen Wier, Slappeterp, Menaam, Bitgum, Minnertsga zit Berltsum met zijn teruglevering in de middenmoot (1.460 kWh tegenover 2.160 kWh in Slappeterp), en het aandeel daken met zonnepanelen is vergelijkbaar met de buurdorpen.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Berltsum is 930 kubieke meter per woning per jaar, vrijwel gelijk aan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.400 kubieke meter: 34 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning is sinds 2020 (2.800 kWh) vrijwel gelijk gebleven. 14 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 7 procent is helemaal aardgasvrij. Elke woning die van het gas af gaat, verschuift verbruik naar stroom, en juist dat winterverbruik is met een batterij op een dynamisch contract goedkoper in te kopen.

Huishoudens in Berltsum hebben gemiddeld 1,2 auto's (Friesland: 1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Berltsum de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Berltsum tot een landelijke omgeving.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Berltsum: 2 personen, 2.740 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.460 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 474 in het eerste jaar en gemiddeld € 565 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 10,2 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Een elektrische auto, een warmtepomp, meer of minder panelen of een 3-fase-aansluiting veranderen de uitkomst; daarom is de echte berekening persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.