1.030 m³ gas per woning in Marsum, 11% al elektrisch.
Stap voor stap naar stroom.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Marsum is 1.030 kubieke meter per woning per jaar, 13 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.450 kubieke meter: 29 procent minder gas per woning in vier jaar. 11 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 6 procent is helemaal aardgasvrij. Elke woning die van het gas af gaat, verschuift verbruik naar stroom, en juist dat winterverbruik is met een batterij op een dynamisch contract goedkoper in te kopen.

Huishoudens in Marsum hebben gemiddeld 1,2 auto's (Friesland: 1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Marsum de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Marsum tot een landelijke omgeving.

Marsum is een klein dorp: 498 woningen, 505 huishoudens en 1.045 inwoners, gemiddeld 2,1 per huishouden. 68 procent van de woningen is een koopwoning, tegenover 62 procent gemiddeld in Friesland en 68 procent in de gemeente Waadhoeke.

Vrijstaande en twee-onder-een-kapwoningen voeren de boventoon: samen 74 procent van de voorraad, tegenover 11 procent tussenwoningen. Ruimte voor panelen op het dak en voor een batterij in de berging is er bij deze huizen meestal wel.

Maar 3 procent van de woningen is jonger dan tien jaar; vrijwel elke installatie begint hier dus met een schouw van de bestaande meterkast, de aansluiting en de groepenkast. Een huis is hier gemiddeld € 250.000 waard (WOZ), 14 procent lager dan het gemiddelde van Friesland.

Een vrijstaande woning in Marsum neemt met 3.570 kWh per jaar 94 procent meer af dan een tussenwoning (1.840 kWh). Zo'n verschil vraagt om een pakket per woningtype; de tabel hieronder geeft die uitkomst.

11 procent elektrisch verwarmde woningen naast 1.030 kubieke meter gas per woning: in Marsum lopen twee soorten huizen door elkaar. Voor de elektrisch verwarmde huizen telt de winter, en dan laadt een grote batterij (10 kWh of meer) 's nachts goedkoop op een dynamisch contract. Voor de huizen op gas telt de zomer: het zonoverschot van 1.170 kWh per woning vasthouden voor de avond. Een modulair systeem past bij allebei.

68 procent van de woningen is een koopwoning (Friesland: 62 procent), en eigenaren beslissen zelf over dak, meterkast en batterij.

Het aantal zonnestroominstallaties in Marsum is tussen 2018 en 2022 minstens verdrievoudigd: van 30 naar 120, 300 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 29 procent, van 1.450 naar 1.030 kubieke meter. Zo verschuift de energierekening in Marsum stap voor stap van gas naar stroom, en stroom is het deel dat een thuisbatterij kan sturen.

In Marsum gaat per woning het minst terug van de dorpen in de buurt (Deinum, Ingelum, Blessum, Bitgummole, Menaam): 1.170 kWh, terwijl Deinum op 1.800 kWh zit. Het aandeel zonnedaken is hier met 47 procent het laagst van de buurt; Deinum zit op 64 procent.

Voor een dorp van 498 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Marsum: 2 personen, 2.610 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.170 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Het model komt uit op een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) op een dynamisch contract. De besparing: ongeveer € 429 in het eerste jaar, gemiddeld € 515 per jaar over de looptijd; bij een prijs van € 5.781 na btw-teruggave is de terugverdientijd ongeveer 11,2 jaar.

Het gemiddelde is niet jullie huis. Voor de 11 procent elektrisch verwarmde woningen ligt het winterverbruik hoger, en dan weegt een grotere batterij op een dynamisch contract zwaarder. De persoonlijke berekening is gratis en in twee minuten klaar.

De stroomafname per woning in Marsum daalde sinds 2020 van 2.700 kWh naar 2.610 kWh in 2024, 3 procent minder; daarmee zit het dorp 4 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Tegenover die afname staat 1.170 kWh teruglevering per woning, ruim een derde van het verbruik (Friesland: 1.110 kWh). Na 2027 telt dat aandeel: teruglevering brengt dan weinig op, terwijl de avondstroom het volle tarief kost. Een thuisbatterij bewaart dat overschot voor de avond en haalt zo een groot deel van die 1.170 kWh uit de rekening van Marsum.

De zonnestroom in Marsum is jong: in 2018 stonden er 30 installaties, in 2022 120, meer dan een verdrievoudiging in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 140 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 67 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Zonnepanelen liggen in Marsum op 47 procent van de daken; in de gemeente Waadhoeke als geheel is dat 50 procent, dus 3 procentpunt meer dan hier, en in Friesland 46 procent. In 2022 telde het CBS hier 120 installaties met samen 529 kWp, gemiddeld 4,4 kWp per dak, omgerekend ongeveer 11 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Waadhoeke staat het dorp op plek 25 van 30 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 36 van 41 in teruglevering per woning.