57% vrijstaand, 10% rijtjeshuizen in Wijnaldum.
Ruimte voor een grotere batterij.

Wijnaldum is een klein dorp: 220 woningen, 210 huishoudens en 490 inwoners, gemiddeld 2,3 per huishouden. Van die woningen is 75 procent een koopwoning; in de gemeente Harlingen is dat 56 procent, in Friesland 62 procent.

De woningvoorraad is typisch dorps: 57 procent van de woningen staat vrij, nog eens 32 procent is twee-onder-een-kap. Vrijstaande woningen hebben in onze praktijk doorgaans een groter dak, een hoger verbruik en vaker een 3-fase-aansluiting, en dat zijn de huizen waar een grotere batterij zichzelf het snelst terugverdient.

5 procent van de woningen is jonger dan tien jaar. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 290.000, 17 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een hoekwoning in Wijnaldum neemt gemiddeld 1.770 kWh af, een vrijstaande woning 3.310 kWh, 87 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Wijnaldum.

De stroomafname per woning in Wijnaldum daalde sinds 2020 van 3.090 kWh naar 2.880 kWh in 2024, 7 procent minder; daarmee zit het dorp 26 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Harlingen (2.290 kWh).

Daar staat 1.590 kWh teruglevering per woning tegenover, ruim de helft van de afname (Friesland: 1.110 kWh). Voor Wijnaldum is dat de kern van het verhaal: zolang salderen bestaat, wordt die 1.590 kWh nog verrekend met het verbruik. Vanaf 2027 niet meer, dan brengt teruggeleverde stroom veel minder op dan de stroom die 's avonds wordt teruggekocht kost. Een thuisbatterij die de middagpiek opslaat voor de avond maakt van precies die stroom eigen verbruik.

De zonnestroom in Wijnaldum is jong: in 2018 stonden er 44 installaties, in 2022 122, ruim een verdubbeling in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 77 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 56 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Van de woningen in Wijnaldum heeft 58 procent zonnepanelen, 12 procentpunt meer dan het gemiddelde van Friesland (46 procent). In 2022 telde het CBS hier 122 installaties met samen 429 kWp, gemiddeld 3,5 kWp per dak, omgerekend ongeveer 9 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Harlingen staat het dorp op plek 2 van 3 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 1 van 3 in teruglevering per woning.

Met 57 procent vrijstaande woningen en 10 procent rijwoningen heeft het gemiddelde huis in Wijnaldum een dak dat op een zonnige middag meer oplevert dan een 6 kWh-batterij kan bergen; de afname ligt op 2.880 kWh per jaar. Hier past een pakket van 10 kWh of meer, bij een 3-fase-aansluiting als 3-fase-batterij, zodat het hele middagoverschot de avond haalt.

Daar komt bij dat 58 procent van de woningen in Wijnaldum al zonnepanelen heeft, tegenover 46 procent gemiddeld in Friesland. Voor die huizen is de batterij de tweede stap: het middagoverschot vasthouden in plaats van terugleveren.

Het aantal zonnestroominstallaties in Wijnaldum is tussen 2018 en 2022 minstens verdubbeld: van 44 naar 122, 177 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 32 procent, van 1.490 naar 1.010 kubieke meter. Zo verschuift de energierekening in Wijnaldum stap voor stap van gas naar stroom, en stroom is het deel dat een thuisbatterij kan sturen.

Met 1.590 kWh teruglevering per woning zit Wijnaldum tussen de buurdorpen in: Hitzum levert het meest terug (1.750 kWh), Sexbierum het minst (1.550 kWh). In aandeel zonnedaken (58 procent) zit Wijnaldum tussen Hitzum (67 procent) en Herbaijum (57 procent) in.

Voor een dorp van 220 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Wijnaldum: 2 personen, 2.880 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.590 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 491 in het eerste jaar en gemiddeld € 585 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 9,9 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Met 1,4 auto's per huishouden telt hier vooral of er een elektrische auto bij komt: die voegt 2.000 tot 3.000 kWh per jaar toe en maakt een grotere batterij met slim laden interessanter. De echte berekening is persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.

Aan aardgas verbruikt een woning in Wijnaldum 1.010 kubieke meter per jaar, 20 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Harlingen (840). In 2020 was dat nog 1.490 kubieke meter: 32 procent minder gas per woning in vier jaar. 13 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 7 procent is helemaal aardgasvrij. Elk huis dat overstapt, verplaatst zijn verbruik naar de stroommeter; dat winterverbruik koopt een batterij op een dynamisch contract goedkoper in.

Met 1,4 auto's per huishouden staan er in Wijnaldum meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). Laden gebeurt in een dorp vrijwel altijd aan huis; met een batterij is dat op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom in plaats van op het avondtarief.

Het net in Wijnaldum is van Liander, net als bijna overal in Friesland; hoe meer middagstroom thuis in de batterij blijft, hoe minder er tegelijk dat net op gaat. Volgens de indeling van het CBS is Wijnaldum een landelijke omgeving.