Zonnestroom uit Wijnaldum.
Ook als de zon weg is.

Een woning in Wijnaldum nam in 2024 gemiddeld 2.880 kWh stroom van het net af. Dat is 26 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Harlingen (2.290 kWh) en 15 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Tegelijk ging er per woning gemiddeld 1.590 kWh de andere kant op: zonnestroom die niet op het moment van opwekken gebruikt werd en aan het net is teruggeleverd. Dat is ruim de helft van wat Wijnaldum afneemt. Ter vergelijking: in Friesland is dat gemiddeld 1.110 kWh per woning.

Voor Wijnaldum is dat de kern van het verhaal. Zolang salderen bestaat, wordt die 1.590 kWh nog verrekend met het verbruik. Vanaf 2027 niet meer: dan brengt teruggeleverde stroom veel minder op dan de stroom die 's avonds wordt teruggekocht kost. Een thuisbatterij die de middagpiek opslaat voor de avond maakt van precies die stroom eigen verbruik.

Van de woningen in Wijnaldum heeft 58 procent zonnepanelen, 12 procentpunt meer dan het gemiddelde van Friesland (46 procent). In 2022 telde het CBS hier 122 installaties met samen 429 kWp, gemiddeld 3,5 kWp per dak, omgerekend ongeveer 9 panelen van 400 wattpiek.

De zonnestroom in Wijnaldum is jong: in 2018 stonden er 44 installaties, in 2022 122, ruim een verdubbeling in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 77 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 56 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Binnen de gemeente Harlingen staat het dorp op plek 2 van 3 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 1 van 3 in teruglevering per woning.

De richting in Wijnaldum is duidelijk: 177 procent meer zonnestroominstallaties tussen 2018 en 2022 en 32 procent minder gas per woning sinds 2020. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Wijnaldum telt 220 woningen en 210 huishoudens, met 490 inwoners. 75 procent van de woningen is een koopwoning (Friesland: 62 procent).

De woningvoorraad is typisch dorps: 57 procent van de woningen staat vrij, nog eens 32 procent is twee-onder-een-kap. Vrijstaande woningen hebben in onze praktijk doorgaans een groter dak, een hoger verbruik en vaker een 3-fase-aansluiting, en dat zijn de huizen waar een grotere batterij zichzelf het snelst terugverdient.

5 procent van de woningen is jonger dan tien jaar. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 290.000, 17 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een hoekwoning in Wijnaldum neemt gemiddeld 1.770 kWh af, een vrijstaande woning 3.310 kWh, 87 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Wijnaldum.

Vergeleken met de omliggende dorpen Midlum, Pietersbierum, Herbaijum, Sexbierum, Hitzum zit Wijnaldum met zijn teruglevering in de middenmoot (1.590 kWh tegenover 1.750 kWh in Hitzum), en het aandeel daken met zonnepanelen is vergelijkbaar met de buurdorpen.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Wijnaldum is 1.010 kubieke meter per woning per jaar, 11 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.490 kubieke meter: 32 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning daalde sinds 2020 van 3.090 kWh naar 2.880 kWh (7 procent). 13 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 7 procent is helemaal aardgasvrij. Elke woning die van het gas af gaat, verschuift verbruik naar stroom, en juist dat winterverbruik is met een batterij op een dynamisch contract goedkoper in te kopen.

Huishoudens in Wijnaldum hebben gemiddeld 1,4 auto's (Friesland: 1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Wijnaldum de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Wijnaldum tot een landelijke omgeving.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Wijnaldum: 2 personen, 2.880 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.590 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 491 in het eerste jaar en gemiddeld € 585 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 9,9 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Een elektrische auto, een warmtepomp, meer of minder panelen of een 3-fase-aansluiting veranderen de uitkomst; daarom is de echte berekening persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.