Peins geeft 2.200 kWh per woning weg.
Houd die stroom thuis.

Een woning in Peins nam in 2024 gemiddeld 3.270 kWh stroom van het net af, 31 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh); de gemeente Waadhoeke zit op 2.610 kWh.

Daar staat 2.200 kWh teruglevering per woning tegenover, bijna twee derde van de afname (Friesland: 1.110 kWh). Voor Peins is dat de kern van het verhaal: zolang salderen bestaat, wordt die 2.200 kWh nog verrekend met het verbruik. Vanaf 2027 niet meer, dan brengt teruggeleverde stroom veel minder op dan de stroom die 's avonds wordt teruggekocht kost. Een thuisbatterij die de middagpiek opslaat voor de avond maakt van precies die stroom eigen verbruik.

De zonnestroom in Peins is jong: in 2018 stonden er 8 installaties, in 2022 49, meer dan een verdrievoudiging in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 175 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 123 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Van de woningen in Peins heeft 59 procent zonnepanelen, 13 procentpunt meer dan het gemiddelde van Friesland (46 procent). In 2022 telde het CBS hier 49 installaties met samen 185 kWp, gemiddeld 3,8 kWp per dak, omgerekend ongeveer 9 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Waadhoeke staat het dorp gedeeld op plek 8 van 30 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 3 van 41 in teruglevering per woning.

Peins is een klein dorp: 117 woningen, 110 huishoudens en 250 inwoners, gemiddeld 2,3 per huishouden. 83 procent van de woningen is een koopwoning, tegenover 62 procent gemiddeld in Friesland en 68 procent in de gemeente Waadhoeke.

De woningvoorraad is typisch dorps: 52 procent van de woningen staat vrij, nog eens 31 procent is twee-onder-een-kap. Bij een vrijstaand huis hoort een groter dak, een hoger verbruik en vaak een 3-fase-aansluiting; een grotere batterij verdient zich daar het snelst terug.

Maar 2 procent van de woningen is jonger dan tien jaar; vrijwel elke installatie begint hier dus met een schouw van de bestaande meterkast, de aansluiting en de groepenkast. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 295.000, 15 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente.

Een vrijstaande woning in Peins neemt met 3.990 kWh per jaar 123 procent meer af dan een tussenwoning (1.790 kWh). Zo'n verschil vraagt om een pakket per woningtype; de tabel hieronder geeft die uitkomst.

2.200 kWh teruglevering op 3.270 kWh afname: in Peins wekken de panelen overdag meer op dan het huis op dat moment gebruikt. Dat overschot is precies wat een thuisbatterij opvangt. Met een batterij van 6 tot 10 kWh verschuift een groot deel van die 2.200 kWh van het net naar de eigen avond, en dat is na het einde van salderen het verschil tussen een paar cent per kWh en de volle avondprijs.

83 procent van de woningen is een koopwoning (Friesland: 62 procent), en eigenaren beslissen zelf over dak, meterkast en batterij.

Het aantal zonnestroominstallaties in Peins is tussen 2018 en 2022 minstens verdrievoudigd: van 8 naar 49, 513 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 34 procent, van 1.560 naar 1.030 kubieke meter. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Peins is 1.030 kubieke meter per woning per jaar, 13 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.560 kubieke meter: 34 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning is sinds 2020 (3.250 kWh) vrijwel gelijk gebleven. 9 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 3 procent is helemaal aardgasvrij. Elk huis dat overstapt, verplaatst zijn verbruik naar de stroommeter; dat winterverbruik koopt een batterij op een dynamisch contract goedkoper in.

Met 1,4 auto's per huishouden staan er in Peins meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). Laden gebeurt in een dorp vrijwel altijd aan huis; met een batterij is dat op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom in plaats van op het avondtarief.

Het net in Peins is van Liander, net als bijna overal in Friesland; hoe meer middagstroom thuis in de batterij blijft, hoe minder er tegelijk dat net op gaat. Volgens de indeling van het CBS is Peins een landelijke omgeving.

Van Peins en de omliggende dorpen Skingen, Ried, Schalsum, Zweins, Slappeterp levert Peins per woning het meest terug: 2.200 kWh, tegen 2.170 kWh in Zweins en 1.510 kWh in Ried. In aandeel daken met zonnepanelen staat Peins bovenaan in de buurt: 59 procent, tegenover 53 procent in Ried.

Voor een dorp van 117 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Peins: 2 personen, 3.270 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 2.200 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 555 in het eerste jaar en gemiddeld € 655 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 8,8 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Met 1,4 auto's per huishouden telt hier vooral of er een elektrische auto bij komt: die voegt 2.000 tot 3.000 kWh per jaar toe en maakt een grotere batterij met slim laden interessanter. De echte berekening is persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.