79% van Nes woont in een koophuis.
Eigen dak, eigen stroom.

Nes is een klein dorp: 203 woningen, 180 huishoudens en 365 inwoners, gemiddeld 2,1 per huishouden. 79 procent van de woningen is een koopwoning, tegenover 62 procent gemiddeld in Friesland en 67 procent in de gemeente Noardeast-Fryslân.

De woningvoorraad is typisch dorps: 51 procent van de woningen staat vrij, nog eens 30 procent is twee-onder-een-kap. Vrijstaande woningen hebben in onze praktijk doorgaans een groter dak, een hoger verbruik en vaker een 3-fase-aansluiting, en dat zijn de huizen waar een grotere batterij zichzelf het snelst terugverdient.

Er is nauwelijks recente nieuwbouw (1 procent van de woningen is jonger dan tien jaar), dus de meeste huizen hebben een bestaande meterkast waar tijdens de schouw naar de aansluiting en de groepenkast wordt gekeken. Een huis is hier gemiddeld € 251.000 waard (WOZ), 13 procent lager dan het gemiddelde van Friesland.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een tussenwoning in Nes neemt gemiddeld 1.060 kWh af, een vrijstaande woning 3.062 kWh, 189 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Nes.

In Nes is 79 procent van de woningen een koopwoning, dus vrijwel elk huis kan zelf beslissen over panelen en een batterij. Dat is terug te zien in de cijfers: 1.288 kWh teruglevering per woning op 2.550 kWh afname. Voor een eigenaar is de rekensom simpel: de batterij houdt het middagoverschot thuis voor de avond en gaat mee zolang het huis van jullie is.

Rijwoningen zijn hier de uitzondering: 15 procent tegenover 29 procent in de gemeente Noardeast-Fryslân. De ruimere huizen hebben meer dak en meer verbruik, en dus ruimte voor een groter pakket.

Tussen 2020 en 2022 kwamen er in Nes 71 procent zonnestroominstallaties bij, van 35 naar 60. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 35 procent, van 1.534 naar 996 kubieke meter. Zo verschuift de energierekening in Nes stap voor stap van gas naar stroom, en stroom is het deel dat een thuisbatterij kan sturen.

Een woning in Nes nam in 2024 gemiddeld 2.550 kWh stroom van het net af, vrijwel gelijk aan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh); de gemeente Noardeast-Fryslân zit op 2.540 kWh.

Daar staat 1.288 kWh teruglevering per woning tegenover, ongeveer de helft van de afname (Friesland: 1.110 kWh). Voor Nes is dat de kern van het verhaal: zolang salderen bestaat, wordt die 1.288 kWh nog verrekend met het verbruik. Vanaf 2027 niet meer, dan brengt teruggeleverde stroom veel minder op dan de stroom die 's avonds wordt teruggekocht kost. Een thuisbatterij die de middagpiek opslaat voor de avond maakt van precies die stroom eigen verbruik.

Het gaat hard: van 35 installaties in 2020 naar 60 in 2022, een groei van 71 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Zonnepanelen liggen in Nes op 38 procent van de daken; in de gemeente Noardeast-Fryslân als geheel is dat 52 procent, dus 14 procentpunt meer dan hier, en in Friesland 46 procent. In 2022 telde het CBS hier 60 installaties met samen 236 kWp, gemiddeld 3,9 kWp per dak, omgerekend ongeveer 10 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Noardeast-Fryslân staat het dorp op plek 11 van 12 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 16 van 24 in teruglevering per woning.

Voor een dorp van 203 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Nes: 2 personen, 2.550 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.288 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 442 in het eerste jaar en gemiddeld € 528 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 10,9 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Bij de 12 procent elektrisch verwarmde woningen valt het verbruik in de winter hoger uit, en dan telt een grotere batterij op een dynamisch contract; de echte berekening is persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.

Van Nes en de omliggende dorpen Wierum, Moddergat levert Nes per woning het meest terug: 1.288 kWh, tegen 890 kWh in Moddergat en 700 kWh in Wierum. In aandeel zonnedaken (38 procent) zit Nes tussen Wierum (43 procent) en Moddergat (36 procent) in.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Nes is 996 kubieke meter per woning per jaar, 9 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.534 kubieke meter: 35 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning is sinds 2020 (2.602 kWh) vrijwel gelijk gebleven. 12 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 4 procent is helemaal aardgasvrij. Elke woning die van het gas af gaat, verschuift verbruik naar stroom, en juist dat winterverbruik is met een batterij op een dynamisch contract goedkoper in te kopen.

Huishoudens in Nes hebben gemiddeld 1,2 auto's (Friesland: 1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Nes de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Nes tot een landelijke omgeving.