Zonnestroom uit Moddergat.
Ook als de zon weg is.

Moddergat telt 149 woningen en 100 huishoudens, met 220 inwoners. 78 procent van de woningen is een koopwoning (Friesland: 62 procent).

De woningvoorraad is typisch dorps: 51 procent van de woningen staat vrij, nog eens 24 procent is twee-onder-een-kap. Vrijstaande woningen hebben in onze praktijk doorgaans een groter dak, een hoger verbruik en vaker een 3-fase-aansluiting, en dat zijn de huizen waar een grotere batterij zichzelf het snelst terugverdient.

Er is nauwelijks recente nieuwbouw (1 procent van de woningen is jonger dan tien jaar), dus de meeste huizen hebben een bestaande meterkast waar tijdens de schouw naar de aansluiting en de groepenkast wordt gekeken. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 228.000, 19 procent lager dan het gemiddelde van de gemeente.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een tussenwoning in Moddergat neemt gemiddeld 1.160 kWh af, een vrijstaande woning 2.340 kWh, 102 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Moddergat.

Een woning in Moddergat nam in 2024 gemiddeld 1.990 kWh stroom van het net af. Dat is 22 procent lager dan het gemiddelde van de gemeente Noardeast-Fryslân (2.540 kWh) en 21 procent lager dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Tegelijk ging er per woning gemiddeld 890 kWh de andere kant op: zonnestroom die niet op het moment van opwekken gebruikt werd en aan het net is teruggeleverd. Dat is ruim een derde van wat Moddergat afneemt. Ter vergelijking: in Friesland is dat gemiddeld 1.110 kWh per woning.

Dat aandeel is fors genoeg om na 2027 het verschil te maken. Nu wordt die 890 kWh nog gesaldeerd; straks brengt teruglevering veel minder op dan wat een huishouden 's avonds betaalt voor stroom die het overdag zelf opwekte. Een thuisbatterij vangt dat overschot op en gebruikt het 's avonds, waardoor een groot deel van die teruglevering uit de rekening verdwijnt.

Van de woningen in Moddergat heeft 36 procent zonnepanelen, 10 procentpunt minder dan het gemiddelde van Friesland (46 procent). In 2022 telde het CBS hier 30 installaties met samen 114 kWp, gemiddeld 3,8 kWp per dak, omgerekend ongeveer 10 panelen van 400 wattpiek.

Het gaat hard: van 18 installaties in 2020 naar 30 in 2022, een groei van 67 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Binnen de gemeente Noardeast-Fryslân staat het dorp op plek 12 van 12 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 22 van 24 in teruglevering per woning.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Moddergat: 2 personen, 1.990 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 890 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 326 in het eerste jaar en gemiddeld € 392 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 14,7 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Een elektrische auto, een warmtepomp, meer of minder panelen of een 3-fase-aansluiting veranderen de uitkomst; daarom is de echte berekening persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Moddergat is 1.010 kubieke meter per woning per jaar, 11 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.352 kubieke meter: 25 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning daalde sinds 2020 van 2.063 kWh naar 1.990 kWh (4 procent). 6 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 1 procent is helemaal aardgasvrij. Verwarmen gebeurt hier dus nog vrijwel overal op gas; het stroomverbruik zit in koken, wassen, koelen en steeds vaker in de auto.

Huishoudens in Moddergat hebben gemiddeld 1,2 auto's (Friesland: 1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Moddergat de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Moddergat tot een landelijke omgeving.

De richting in Moddergat is duidelijk: 67 procent meer zonnestroominstallaties tussen 2020 en 2022 en 25 procent minder gas per woning sinds 2020. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.