78% van Moddergat woont in een koophuis.
Eigen dak, eigen stroom.

Moddergat is een klein dorp: 149 woningen, 100 huishoudens en 220 inwoners, gemiddeld 2,1 per huishouden. 78 procent van de woningen is een koopwoning, tegenover 62 procent gemiddeld in Friesland en 67 procent in de gemeente Noardeast-Fryslân.

De woningvoorraad is typisch dorps: 51 procent van de woningen staat vrij, nog eens 24 procent is twee-onder-een-kap. Bij een vrijstaand huis hoort een groter dak, een hoger verbruik en vaak een 3-fase-aansluiting; een grotere batterij verdient zich daar het snelst terug.

Maar 1 procent van de woningen is jonger dan tien jaar; vrijwel elke installatie begint hier dus met een schouw van de bestaande meterkast, de aansluiting en de groepenkast. Een huis is hier gemiddeld € 228.000 waard (WOZ), 21 procent lager dan het gemiddelde van Friesland.

Een vrijstaande woning in Moddergat neemt met 2.340 kWh per jaar 102 procent meer af dan een tussenwoning (1.160 kWh). Zo'n verschil vraagt om een pakket per woningtype; de tabel hieronder geeft die uitkomst.

De stroomafname per woning in Moddergat daalde sinds 2020 van 2.063 kWh naar 1.990 kWh in 2024, 4 procent minder; daarmee zit het dorp 21 procent lager dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Tegenover die afname staat 890 kWh teruglevering per woning, ruim een derde van het verbruik (Friesland: 1.110 kWh). Na 2027 telt dat aandeel: teruglevering brengt dan weinig op, terwijl de avondstroom het volle tarief kost. Een thuisbatterij bewaart dat overschot voor de avond en haalt zo een groot deel van die 890 kWh uit de rekening van Moddergat.

Het gaat hard: van 18 installaties in 2020 naar 30 in 2022, een groei van 67 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Zonnepanelen liggen in Moddergat op 36 procent van de daken; in de gemeente Noardeast-Fryslân als geheel is dat 52 procent, dus 16 procentpunt meer dan hier, en in Friesland 46 procent. In 2022 telde het CBS hier 30 installaties met samen 114 kWp, gemiddeld 3,8 kWp per dak, omgerekend ongeveer 10 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Noardeast-Fryslân staat het dorp op plek 12 van 12 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 22 van 24 in teruglevering per woning.

In Moddergat is 78 procent van de woningen een koopwoning, dus vrijwel elk huis kan zelf beslissen over panelen en een batterij. Dat is terug te zien in de cijfers: 890 kWh teruglevering per woning op 1.990 kWh afname. Voor een eigenaar is de rekensom simpel: de batterij houdt het middagoverschot thuis voor de avond en gaat mee zolang het huis van jullie is.

Tegelijk heeft in Moddergat maar 36 procent van de woningen zonnepanelen (Friesland: 46 procent). Voor de huizen zonder panelen werkt een batterij op een dynamisch contract: goedkoop laden, 's avonds ontladen.

Tussen 2020 en 2022 kwamen er in Moddergat 67 procent zonnestroominstallaties bij, van 18 naar 30. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 25 procent, van 1.352 naar 1.010 kubieke meter. Zo verschuift de energierekening in Moddergat stap voor stap van gas naar stroom, en stroom is het deel dat een thuisbatterij kan sturen.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Moddergat is 1.010 kubieke meter per woning per jaar, 11 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.352 kubieke meter: 25 procent minder gas per woning in vier jaar. 6 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 1 procent is helemaal aardgasvrij. Gas is hier dus nog de norm voor verwarmen; stroom gaat naar koken, wassen, koelen en steeds vaker naar de auto.

Huishoudens in Moddergat hebben gemiddeld 1,2 auto's (Friesland: 1,2). Laden gebeurt in een dorp vrijwel altijd aan huis; met een batterij is dat op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom in plaats van op het avondtarief.

Het net in Moddergat is van Liander, net als bijna overal in Friesland; hoe meer middagstroom thuis in de batterij blijft, hoe minder er tegelijk dat net op gaat. Volgens de indeling van het CBS is Moddergat een landelijke omgeving.

Voor een dorp van 149 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Moddergat: 2 personen, 1.990 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 890 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Het model komt uit op een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) op een dynamisch contract. De besparing: ongeveer € 326 in het eerste jaar, gemiddeld € 392 per jaar over de looptijd; bij een prijs van € 5.781 na btw-teruggave is de terugverdientijd ongeveer 14,7 jaar.

Het gemiddelde is niet jullie huis: met een warmtepomp, een elektrische auto, een ander dak of een 3-fase-aansluiting valt de som anders uit. De persoonlijke berekening is gratis en in twee minuten klaar.