89% van de 189 woningen in Munnekeburen staat vrij.
Groot dak, grote batterij.

Munnekeburen is een klein dorp: 189 woningen, 175 huishoudens en 460 inwoners, gemiddeld 2,6 per huishouden. Van die woningen is 90 procent een koopwoning; in de gemeente Weststellingwerf is dat 65 procent, in Friesland 62 procent.

De woningvoorraad is typisch dorps: 89 procent van de woningen staat vrij, nog eens 7 procent is twee-onder-een-kap. Vrijstaande woningen hebben in onze praktijk doorgaans een groter dak, een hoger verbruik en vaker een 3-fase-aansluiting, en dat zijn de huizen waar een grotere batterij zichzelf het snelst terugverdient.

Er is nauwelijks recente nieuwbouw (2 procent van de woningen is jonger dan tien jaar), dus de meeste huizen hebben een bestaande meterkast waar tijdens de schouw naar de aansluiting en de groepenkast wordt gekeken. Een huis is hier gemiddeld € 364.000 waard (WOZ), 26 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een twee-onder-een-kapwoning in Munnekeburen neemt gemiddeld 2.260 kWh af, een vrijstaande woning 3.467 kWh, 53 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Munnekeburen.

In een dorp van 189 woningen waarvan 89 procent vrijstaand, is het gemiddelde dak groot en de afname hoog: 3.467 kWh per jaar. Zo'n dak levert op een zonnige middag meer dan een kleine batterij kan bergen. Een pakket van 10 tot 16 kWh, bij een 3-fase-aansluiting als 3-fase-batterij, houdt het hele overschot vast tot de avond.

90 procent van de woningen is een koopwoning (Friesland: 62 procent), en eigenaren beslissen zelf over dak, meterkast en batterij.

Tussen 2018 en 2022 kwamen er in Munnekeburen 76 procent zonnestroominstallaties bij, van 38 naar 67. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 33 procent, van 1.766 naar 1.181 kubieke meter. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Een woning in Munnekeburen nam in 2024 gemiddeld 3.417 kWh stroom van het net af, 36 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh); de gemeente Weststellingwerf zit op 2.690 kWh.

Tegelijk ging er per woning gemiddeld 1.520 kWh de andere kant op: zonnestroom die niet op het moment van opwekken gebruikt werd en aan het net is teruggeleverd, ruim een derde van wat Munnekeburen afneemt. Ter vergelijking: in Friesland is dat gemiddeld 1.110 kWh per woning. Dat aandeel is fors genoeg om na 2027 het verschil te maken. Nu wordt die 1.520 kWh nog gesaldeerd; straks brengt teruglevering veel minder op dan wat een huishouden 's avonds betaalt voor stroom die het overdag zelf opwekte. Een thuisbatterij vangt dat overschot op en gebruikt het 's avonds, waardoor een groot deel van die teruglevering uit de rekening verdwijnt.

Het gaat hard: van 38 installaties in 2018 naar 67 in 2022, een groei van 76 procent. Tussen 2018 en 2020 kwam er 32 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 34 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Zonnepanelen liggen in Munnekeburen op 48 procent van de daken; in de gemeente Weststellingwerf als geheel is dat 59 procent, dus 11 procentpunt meer dan hier, en in Friesland 46 procent. In 2022 telde het CBS hier 67 installaties met samen 262 kWp, gemiddeld 3,9 kWp per dak, omgerekend ongeveer 10 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Weststellingwerf staat het dorp op plek 12 van 12 in aandeel daken met zonnepanelen en gedeeld op plek 19 van 24 in teruglevering per woning.

Voor een dorp van 189 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Munnekeburen: 3 personen, 3.417 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.520 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 510 in het eerste jaar en gemiddeld € 613 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 9,4 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Met 1,5 auto's per huishouden telt hier vooral of er een elektrische auto bij komt: die voegt 2.000 tot 3.000 kWh per jaar toe en maakt een grotere batterij met slim laden interessanter. De echte berekening is persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Munnekeburen is 1.181 kubieke meter per woning per jaar, 30 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.766 kubieke meter: 33 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning is sinds 2020 (3.419 kWh) vrijwel gelijk gebleven. 10 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 5 procent is helemaal aardgasvrij. Elke woning die van het gas af gaat, verschuift verbruik naar stroom, en juist dat winterverbruik is met een batterij op een dynamisch contract goedkoper in te kopen.

Met 1,5 auto's per huishouden staan er in Munnekeburen meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Munnekeburen de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Munnekeburen tot een landelijke omgeving.

Met 1.520 kWh teruglevering per woning zit Munnekeburen tussen de buurdorpen in: Oldelamer levert het meest terug (1.840 kWh), Langelille het minst (1.350 kWh). Het aandeel zonnedaken is hier met 48 procent het laagst van de buurt; Scherpenzeel zit op 51 procent.