Zonnestroom uit Lies.
Ook als de zon weg is.

Lies telt 75 woningen en 60 huishoudens, met 140 inwoners. 83 procent van de woningen is een koopwoning (Friesland: 62 procent).

De woningvoorraad is typisch dorps: 67 procent van de woningen staat vrij, nog eens 16 procent is twee-onder-een-kap. Vrijstaande woningen hebben in onze praktijk doorgaans een groter dak, een hoger verbruik en vaker een 3-fase-aansluiting, en dat zijn de huizen waar een grotere batterij zichzelf het snelst terugverdient.

4 procent van de woningen is jonger dan tien jaar. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 573.000, 31 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een twee-onder-een-kapwoning in Lies neemt gemiddeld 2.380 kWh af, een appartement 3.830 kWh, 61 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Lies.

Een woning in Lies nam in 2024 gemiddeld 2.870 kWh stroom van het net af. Dat is 14 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Terschelling (2.520 kWh) en 15 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Tegelijk ging er per woning gemiddeld 860 kWh de andere kant op: zonnestroom die niet op het moment van opwekken gebruikt werd en aan het net is teruggeleverd. Dat is ongeveer een kwart van wat Lies afneemt. Ter vergelijking: in Friesland is dat gemiddeld 1.110 kWh per woning.

De teruglevering in Lies is bescheiden ten opzichte van het verbruik. Dat betekent dat een thuisbatterij hier vooral werkt op het tweede spoor: goedkoop laden op de uren dat stroom op een dynamisch contract weinig kost, en die stroom gebruiken op de dure avonduren. Wie wel zonnepanelen heeft, houdt daarnaast de eigen middagopwekking voor de avond vast.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Lies: 2 personen, 2.870 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 860 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 401 in het eerste jaar en gemiddeld € 490 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 11,8 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Een elektrische auto, een warmtepomp, meer of minder panelen of een 3-fase-aansluiting veranderen de uitkomst; daarom is de echte berekening persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Lies is 1.360 kubieke meter per woning per jaar, 49 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.910 kubieke meter: 29 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning daalde sinds 2020 van 3.130 kWh naar 2.870 kWh (8 procent).

Huishoudens in Lies hebben gemiddeld 1,4 auto's (Friesland: 1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Lies de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Lies tot een landelijke omgeving.

De richting in Lies is duidelijk: 150 procent meer zonnestroominstallaties tussen 2018 en 2022 en 29 procent minder gas per woning sinds 2020. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Vergeleken met de omliggende dorpen Hoorn, Midsland levert Lies per woning het minst terug (860 kWh tegenover 1.150 kWh in Midsland).