19% van Kollum woont in een appartement.
De rest heeft een eigen dak.

Kollum telt 2.695 woningen en 2.560 huishoudens, met 5.790 inwoners (gemiddeld 2,2 personen per huishouden). Van die woningen is 62 procent een koopwoning; in de gemeente Noardeast-Fryslân is dat 67 procent, in Friesland 62 procent.

Vrijstaande en twee-onder-een-kapwoningen voeren de boventoon: samen 53 procent van de voorraad, tegenover 17 procent tussenwoningen. Dat zijn huizen met ruimte voor panelen en voor een batterij in de meterkast of de berging.

8 procent van de woningen is jonger dan tien jaar. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 286.000, vrijwel gelijk aan het gemiddelde van de gemeente.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een appartement in Kollum neemt gemiddeld 1.630 kWh af, een vrijstaande woning 3.140 kWh, 93 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Kollum.

De stroomafname per woning in Kollum daalde sinds 2020 van 2.510 kWh naar 2.380 kWh in 2024, 5 procent minder; daarmee zit het dorp 6 procent lager dan het gemiddelde van de gemeente Noardeast-Fryslân (2.540 kWh).

Daar staat 1.220 kWh teruglevering per woning tegenover, ongeveer de helft van de afname (Friesland: 1.110 kWh). Voor Kollum is dat de kern van het verhaal: zolang salderen bestaat, wordt die 1.220 kWh nog verrekend met het verbruik. Vanaf 2027 niet meer, dan brengt teruggeleverde stroom veel minder op dan de stroom die 's avonds wordt teruggekocht kost. Een thuisbatterij die de middagpiek opslaat voor de avond maakt van precies die stroom eigen verbruik.

De zonnestroom in Kollum is jong: in 2020 stonden er 496 installaties, in 2022 1.220, ruim een verdubbeling in 2 jaar. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Van de woningen in Kollum heeft 57 procent zonnepanelen, 11 procentpunt meer dan het gemiddelde van Friesland (46 procent). In 2022 telde het CBS hier 1.220 installaties met samen 4.273 kWp, gemiddeld 3,5 kWp per dak, omgerekend ongeveer 9 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Noardeast-Fryslân staat het dorp op plek 4 van 12 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 18 van 24 in teruglevering per woning.

Met 19 procent appartementen is Kollum geen doorsnee dorp. Een batterij hoort bij een eigen dak en een eigen meterkast, dus het verhaal gaat hier over de 81 procent eengezinswoningen: die nemen gemiddeld 2.380 kWh per jaar af en leveren 1.220 kWh terug. Voor een appartement met eigen panelen op het dak van de VvE geldt hetzelfde, mits de aansluiting van de woning zelf is.

Daar komt bij dat 57 procent van de woningen in Kollum al zonnepanelen heeft, tegenover 46 procent gemiddeld in Friesland. Voor die huizen is de batterij de tweede stap: het middagoverschot vasthouden in plaats van terugleveren.

Het aantal zonnestroominstallaties in Kollum is tussen 2020 en 2022 minstens verdubbeld: van 496 naar 1.220, 146 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 30 procent, van 1.350 naar 940 kubieke meter. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Kollum: 2 personen, 2.380 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.220 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Het model komt uit op een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) op een dynamisch contract. De besparing: ongeveer € 419 in het eerste jaar, gemiddeld € 501 per jaar over de looptijd; bij een prijs van € 5.781 na btw-teruggave is de terugverdientijd ongeveer 11,5 jaar.

Het gemiddelde is niet jullie huis. Voor de 8 procent elektrisch verwarmde woningen ligt het winterverbruik hoger, en dan weegt een grotere batterij op een dynamisch contract zwaarder. De persoonlijke berekening is gratis en in twee minuten klaar.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Kollum is 940 kubieke meter per woning per jaar, vrijwel gelijk aan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.350 kubieke meter: 30 procent minder gas per woning in vier jaar. 8 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 4 procent is helemaal aardgasvrij. Elk huis dat overstapt, verplaatst zijn verbruik naar de stroommeter; dat winterverbruik koopt een batterij op een dynamisch contract goedkoper in.

Huishoudens in Kollum hebben gemiddeld 1,2 auto's (Friesland: 1,2). Laden gebeurt in een dorp vrijwel altijd aan huis; met een batterij is dat op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom in plaats van op het avondtarief.

Het net in Kollum is van Liander, net als bijna overal in Friesland; hoe meer middagstroom thuis in de batterij blijft, hoe minder er tegelijk dat net op gaat. Volgens de indeling van het CBS is Kollum een weinig stedelijke omgeving.