Zonnestroom uit Grootegast.
Ook als de zon weg is.

Een woning in Grootegast nam in 2024 gemiddeld 2.570 kWh stroom van het net af. Dat is 10 procent lager dan het gemiddelde van de gemeente Westerkwartier (2.860 kWh) en 6 procent hoger dan het gemiddelde van Groningen (2.422 kWh).

Tegelijk ging er per woning gemiddeld 1.420 kWh de andere kant op: zonnestroom die niet op het moment van opwekken gebruikt werd en aan het net is teruggeleverd. Dat is ruim de helft van wat Grootegast afneemt. Ter vergelijking: in Groningen is dat gemiddeld 976 kWh per woning.

Voor Grootegast is dat de kern van het verhaal. Zolang salderen bestaat, wordt die 1.420 kWh nog verrekend met het verbruik. Vanaf 2027 niet meer: dan brengt teruggeleverde stroom veel minder op dan de stroom die 's avonds wordt teruggekocht kost. Een thuisbatterij die de middagpiek opslaat voor de avond maakt van precies die stroom eigen verbruik.

Van de woningen in Grootegast heeft 53 procent zonnepanelen, 9 procentpunt meer dan het gemiddelde van Groningen (44 procent). In 2022 telde het CBS hier 581 installaties met samen 2.731 kWp, gemiddeld 4,7 kWp per dak, omgerekend ongeveer 12 panelen van 400 wattpiek.

Het gaat hard: van 353 installaties in 2020 naar 581 in 2022, een groei van 65 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Binnen de gemeente Westerkwartier staat het dorp gedeeld op plek 25 van 30 in aandeel daken met zonnepanelen en gedeeld op plek 24 van 39 in teruglevering per woning.

De richting in Grootegast is duidelijk: 65 procent meer zonnestroominstallaties tussen 2020 en 2022 en 37 procent minder gas per woning sinds 2020. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Grootegast telt 1.598 woningen en 1.515 huishoudens, met 3.440 inwoners. 62 procent van de woningen is een koopwoning (Groningen: 54 procent).

Vrijstaande en twee-onder-een-kapwoningen voeren de boventoon: samen 52 procent van de voorraad, tegenover 16 procent tussenwoningen. Dat zijn huizen met ruimte voor panelen en voor een batterij in de meterkast of de berging.

14 procent van de woningen is jonger dan tien jaar. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 259.000, 14 procent lager dan het gemiddelde van de gemeente.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een appartement in Grootegast neemt gemiddeld 1.390 kWh af, een vrijstaande woning 3.470 kWh, 150 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Grootegast.

Vergeleken met de omliggende dorpen Doezum, Sebaldeburen, Lucaswolde, Boerakker, Kornhorn zit Grootegast met zijn teruglevering in de middenmoot (1.420 kWh tegenover 2.410 kWh in Lucaswolde), en het aandeel daken met zonnepanelen is hier het laagst.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Grootegast is 880 kubieke meter per woning per jaar, vrijwel gelijk aan het gemiddelde van Groningen. In 2020 was dat nog 1.400 kubieke meter: 37 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning daalde sinds 2020 van 2.720 kWh naar 2.570 kWh (6 procent). 17 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 10 procent is helemaal aardgasvrij. Dat is veel (Groningen: 11 procent); elektrisch verwarmen verhoogt het stroomverbruik in de winter en maakt een grotere batterij met een dynamisch contract extra interessant.

Huishoudens in Grootegast hebben gemiddeld 1,3 auto's (Groningen: 1,0). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Enexis beheert het stroomnet in Grootegast. Het CBS rekent Grootegast tot een landelijke omgeving.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Grootegast: 2 personen, 2.570 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.420 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 457 in het eerste jaar en gemiddeld € 544 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 10,6 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Een elektrische auto, een warmtepomp, meer of minder panelen of een 3-fase-aansluiting veranderen de uitkomst; daarom is de echte berekening persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.