Gemiddeld € 559.000 WOZ in Formerum.
Groot huis, groot dak, grote winst.

Formerum is een klein dorp: 126 woningen, 140 huishoudens en 305 inwoners, gemiddeld 2,1 per huishouden. Van die woningen is 86 procent een koopwoning; in de gemeente Terschelling is dat 63 procent, in Friesland 62 procent.

5 procent van de woningen is jonger dan tien jaar. Een huis is hier gemiddeld € 559.000 waard (WOZ), 93 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland.

De woningvoorraad is typisch dorps: 57 procent van de woningen staat vrij, nog eens 5 procent is twee-onder-een-kap. Vrijstaande woningen hebben in onze praktijk doorgaans een groter dak, een hoger verbruik en vaker een 3-fase-aansluiting, en dat zijn de huizen waar een grotere batterij zichzelf het snelst terugverdient.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een twee-onder-een-kapwoning in Formerum neemt gemiddeld 2.100 kWh af, een vrijstaande woning 3.310 kWh, 58 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Formerum.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Formerum is 1.420 kubieke meter per woning per jaar, 56 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.910 kubieke meter: 26 procent minder gas per woning in vier jaar. 6 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 3 procent is helemaal aardgasvrij. Verwarmen gebeurt hier dus nog vrijwel overal op gas; het stroomverbruik zit in koken, wassen, koelen en steeds vaker in de auto.

Met 1,4 auto's per huishouden staan er in Formerum meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Formerum de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Formerum tot een landelijke omgeving.

Bij een WOZ-waarde van gemiddeld € 559.000 staan in Formerum vooral ruime huizen, en die hebben een dak dat op een zonnige middag meer oplevert dan het huis op dat moment gebruikt: 880 kWh teruglevering per woning per jaar. Hier past een groter pakket van 10 tot 16 kWh, dat dat overschot tot de avond vasthoudt, en bij een 3-fase-aansluiting een 3-fase-batterij.

Het gasverbruik ligt met 1.420 kubieke meter per woning 56 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. Elke stap van gas naar stroom, van inductie tot warmtepomp, maakt het stroomdeel groter en de batterij waardevoller.

Het aantal zonnestroominstallaties in Formerum is tussen 2018 en 2022 minstens verdubbeld: van 14 naar 31, 121 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 26 procent, van 1.910 naar 1.420 kubieke meter. Zo verschuift de energierekening in Formerum stap voor stap van gas naar stroom, en stroom is het deel dat een thuisbatterij kan sturen.

Voor een dorp van 126 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Formerum: 2 personen, 3.080 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 880 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 419 in het eerste jaar en gemiddeld € 513 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 11,3 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Met 1,4 auto's per huishouden telt hier vooral of er een elektrische auto bij komt: die voegt 2.000 tot 3.000 kWh per jaar toe en maakt een grotere batterij met slim laden interessanter. De echte berekening is persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.

De stroomafname per woning in Formerum daalde sinds 2020 van 3.470 kWh naar 3.080 kWh in 2024, 11 procent minder; daarmee zit het dorp 23 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

De teruglevering is in Formerum bescheiden: 880 kWh per woning per jaar, ongeveer een kwart van het verbruik, waar Friesland gemiddeld op 1.110 kWh zit. Een thuisbatterij werkt hier dus vooral op het tweede spoor: goedkoop laden op de uren dat stroom op een dynamisch contract weinig kost, en die stroom gebruiken op de dure avonduren. Wie wel zonnepanelen heeft, houdt daarnaast de eigen middagopwekking voor de avond vast.

De zonnestroom in Formerum is jong: in 2018 stonden er 14 installaties, in 2022 31, een verdubbeling in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 21 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 82 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Van de woningen in Formerum heeft 33 procent zonnepanelen, 13 procentpunt minder dan het gemiddelde van Friesland (46 procent). In 2022 telde het CBS hier 31 installaties met samen 149 kWp, gemiddeld 4,8 kWp per dak, omgerekend ongeveer 12 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Terschelling staat het dorp op plek 4 van 4 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 4 van 6 in teruglevering per woning.