1.108 m³ gas per woning in Easterein.
Stap voor stap naar stroom.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Easterein is 1.108 kubieke meter per woning per jaar, 22 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.503 kubieke meter: 26 procent minder gas per woning in vier jaar. 6 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 2 procent is helemaal aardgasvrij. Gas is hier dus nog de norm voor verwarmen; stroom gaat naar koken, wassen, koelen en steeds vaker naar de auto.

Met 1,4 auto's per huishouden staan er in Easterein meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). Laden gebeurt in een dorp vrijwel altijd aan huis; met een batterij is dat op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom in plaats van op het avondtarief.

Het net in Easterein is van Liander, net als bijna overal in Friesland; hoe meer middagstroom thuis in de batterij blijft, hoe minder er tegelijk dat net op gaat. Volgens de indeling van het CBS is Easterein een landelijke omgeving.

Easterein is een klein dorp: 406 woningen, 395 huishoudens en 895 inwoners, gemiddeld 2,3 per huishouden. 78 procent van de woningen is een koopwoning, tegenover 62 procent gemiddeld in Friesland en 65 procent in de gemeente Súdwest-Fryslân.

Vrijstaande en twee-onder-een-kapwoningen voeren de boventoon: samen 65 procent van de voorraad, tegenover 18 procent tussenwoningen. Ruimte voor panelen op het dak en voor een batterij in de berging is er bij deze huizen meestal wel.

Maar 3 procent van de woningen is jonger dan tien jaar; vrijwel elke installatie begint hier dus met een schouw van de bestaande meterkast, de aansluiting en de groepenkast. Een huis is hier gemiddeld € 303.000 waard (WOZ), 4 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland.

Een vrijstaande woning in Easterein neemt met 3.287 kWh per jaar 84 procent meer af dan een tussenwoning (1.790 kWh). Zo'n verschil vraagt om een pakket per woningtype; de tabel hieronder geeft die uitkomst.

1.108 kubieke meter gas per woning: in Easterein zit een groot deel van de energierekening nog in de gasmeter. Wie de komende jaren een (hybride) warmtepomp neemt, ziet dat verbruik naar stroom verhuizen, vooral in de winter en in de avond. Een thuisbatterij die dan al staat, laadt op goedkope uren en voedt de warmtepomp op de dure; nu al vangt hij het zonoverschot van 1.210 kWh per woning voor de avond.

78 procent van de woningen is een koopwoning (Friesland: 62 procent), en eigenaren beslissen zelf over dak, meterkast en batterij.

Het aantal zonnestroominstallaties in Easterein is tussen 2018 en 2022 minstens verdubbeld: van 62 naar 124, 100 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 26 procent, van 1.503 naar 1.108 kubieke meter. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Met 1.210 kWh teruglevering per woning zit Easterein tussen de buurdorpen in: Hinnaard levert het meest terug (2.790 kWh), Itens het minst (1.090 kWh). Het aandeel zonnedaken is hier met 41 procent het laagst van de buurt; Wommels zit op 47 procent.

Voor een dorp van 406 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Easterein: 2 personen, 2.679 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.210 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 441 in het eerste jaar en gemiddeld € 529 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 10,9 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Met 1,4 auto's per huishouden telt hier vooral of er een elektrische auto bij komt: die voegt 2.000 tot 3.000 kWh per jaar toe en maakt een grotere batterij met slim laden interessanter. De echte berekening is persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.

De stroomafname per woning in Easterein daalde sinds 2020 van 2.879 kWh naar 2.679 kWh in 2024, 7 procent minder; daarmee zit het dorp 7 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Súdwest-Fryslân (2.500 kWh).

Tegelijk ging er per woning gemiddeld 1.210 kWh de andere kant op: zonnestroom die niet op het moment van opwekken gebruikt werd en aan het net is teruggeleverd, ruim een derde van wat Easterein afneemt. Ter vergelijking: in Friesland is dat gemiddeld 1.110 kWh per woning. Dat aandeel is fors genoeg om na 2027 het verschil te maken. Nu wordt die 1.210 kWh nog gesaldeerd; straks brengt teruglevering veel minder op dan wat een huishouden 's avonds betaalt voor stroom die het overdag zelf opwekte. Een thuisbatterij vangt dat overschot op en gebruikt het 's avonds, waardoor een groot deel van die teruglevering uit de rekening verdwijnt.

De zonnestroom in Easterein is jong: in 2018 stonden er 62 installaties, in 2022 124, een verdubbeling in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 44 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 39 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Van de woningen in Easterein heeft 41 procent zonnepanelen, 5 procentpunt minder dan het gemiddelde van Friesland (46 procent). In 2022 telde het CBS hier 124 installaties met samen 481 kWp, gemiddeld 3,9 kWp per dak, omgerekend ongeveer 10 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Súdwest-Fryslân staat het dorp gedeeld op plek 39 van 45 in aandeel daken met zonnepanelen en gedeeld op plek 68 van 83 in teruglevering per woning.