Zonnestroom uit Dokkum.
Ook als de zon weg is.

Vergeleken met de omliggende dorpen Aalsum, Sibrandahûs, Damwâld, Hiaure levert Dokkum per woning het minst terug (1.040 kWh tegenover 2.570 kWh in Sibrandahûs), en het aandeel daken met zonnepanelen is hier het laagst.

Een woning in Dokkum nam in 2024 gemiddeld 2.240 kWh stroom van het net af. Dat is 12 procent lager dan het gemiddelde van de gemeente Noardeast-Fryslân (2.540 kWh) en 11 procent lager dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Tegelijk ging er per woning gemiddeld 1.040 kWh de andere kant op: zonnestroom die niet op het moment van opwekken gebruikt werd en aan het net is teruggeleverd. Dat is ruim een derde van wat Dokkum afneemt. Ter vergelijking: in Friesland is dat gemiddeld 1.110 kWh per woning.

Dat aandeel is fors genoeg om na 2027 het verschil te maken. Nu wordt die 1.040 kWh nog gesaldeerd; straks brengt teruglevering veel minder op dan wat een huishouden 's avonds betaalt voor stroom die het overdag zelf opwekte. Een thuisbatterij vangt dat overschot op en gebruikt het 's avonds, waardoor een groot deel van die teruglevering uit de rekening verdwijnt.

Van de woningen in Dokkum heeft 52 procent zonnepanelen, 6 procentpunt meer dan het gemiddelde van Friesland (46 procent). In 2022 telde het CBS hier 2.562 installaties met samen 8.637 kWp, gemiddeld 3,4 kWp per dak, omgerekend ongeveer 8 panelen van 400 wattpiek.

Het gaat hard: van 1.551 installaties in 2020 naar 2.562 in 2022, een groei van 65 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Binnen de gemeente Noardeast-Fryslân staat het dorp op plek 5 van 12 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 21 van 24 in teruglevering per woning.

Dokkum telt 6.203 woningen en 5.990 huishoudens, met 13.040 inwoners. 52 procent van de woningen is een koopwoning (Friesland: 62 procent).

De woningvoorraad is gemengd: 19 procent vrijstaand, 15 procent twee-onder-een-kap, 44 procent tussen- of hoekwoning, 21 procent appartement. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past.

7 procent van de woningen is jonger dan tien jaar. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 287.000, vrijwel gelijk aan het gemiddelde van de gemeente.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een appartement in Dokkum neemt gemiddeld 1.710 kWh af, een vrijstaande woning 3.350 kWh, 96 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Dokkum.

De richting in Dokkum is duidelijk: 65 procent meer zonnestroominstallaties tussen 2020 en 2022 en 30 procent minder gas per woning sinds 2020. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Dokkum is 880 kubieke meter per woning per jaar, vrijwel gelijk aan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.260 kubieke meter: 30 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning daalde sinds 2020 van 2.320 kWh naar 2.240 kWh (3 procent). 9 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 5 procent is helemaal aardgasvrij. Elke woning die van het gas af gaat, verschuift verbruik naar stroom, en juist dat winterverbruik is met een batterij op een dynamisch contract goedkoper in te kopen.

Huishoudens in Dokkum hebben gemiddeld 1,1 auto's (Friesland: 1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Dokkum de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Dokkum tot een weinig stedelijke omgeving.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Dokkum: 2 personen, 2.240 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.040 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 374 in het eerste jaar en gemiddeld € 449 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 12,9 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Een elektrische auto, een warmtepomp, meer of minder panelen of een 3-fase-aansluiting veranderen de uitkomst; daarom is de echte berekening persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.