Zonnestroom uit Den Ham.
Ook als de zon weg is.

Den Ham telt 52 woningen en 50 huishoudens, met 130 inwoners. 92 procent van de woningen is een koopwoning (Groningen: 54 procent).

De woningvoorraad is typisch dorps: 73 procent van de woningen staat vrij, nog eens 27 procent is twee-onder-een-kap. Vrijstaande woningen hebben in onze praktijk doorgaans een groter dak, een hoger verbruik en vaker een 3-fase-aansluiting, en dat zijn de huizen waar een grotere batterij zichzelf het snelst terugverdient.

Er is geen recente nieuwbouw (geen van de woningen is jonger dan tien jaar), dus alle huizen hebben een bestaande meterkast waar tijdens de schouw naar de aansluiting en de groepenkast wordt gekeken. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 241.000, 20 procent lager dan het gemiddelde van de gemeente.

Het verschil tussen woningtypen is hier beperkt: een twee-onder-een-kapwoning in Den Ham neemt gemiddeld 3.010 kWh af, een vrijstaande woning 3.520 kWh. De tabel hieronder geeft per type de uitkomst van onze berekening.

Een woning in Den Ham nam in 2024 gemiddeld 3.390 kWh stroom van het net af. Dat is 19 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Westerkwartier (2.860 kWh) en 40 procent hoger dan het gemiddelde van Groningen (2.422 kWh).

Tegelijk ging er per woning gemiddeld 1.420 kWh de andere kant op: zonnestroom die niet op het moment van opwekken gebruikt werd en aan het net is teruggeleverd. Dat is ruim een derde van wat Den Ham afneemt. Ter vergelijking: in Groningen is dat gemiddeld 976 kWh per woning.

Dat aandeel is fors genoeg om na 2027 het verschil te maken. Nu wordt die 1.420 kWh nog gesaldeerd; straks brengt teruglevering veel minder op dan wat een huishouden 's avonds betaalt voor stroom die het overdag zelf opwekte. Een thuisbatterij vangt dat overschot op en gebruikt het 's avonds, waardoor een groot deel van die teruglevering uit de rekening verdwijnt.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Den Ham: 3 personen, 3.390 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.420 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 500 in het eerste jaar en gemiddeld € 602 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 9,6 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Een elektrische auto, een warmtepomp, meer of minder panelen of een 3-fase-aansluiting veranderen de uitkomst; daarom is de echte berekening persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Den Ham is 1.150 kubieke meter per woning per jaar, 28 procent hoger dan het gemiddelde van Groningen. In 2020 was dat nog 1.990 kubieke meter: 42 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning daalde sinds 2020 van 3.560 kWh naar 3.390 kWh (5 procent).

Huishoudens in Den Ham hebben gemiddeld 1,6 auto's (Groningen: 1,0). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Enexis beheert het stroomnet in Den Ham. Het CBS rekent Den Ham tot een landelijke omgeving.

De richting in Den Ham is duidelijk: 69 procent meer zonnestroominstallaties tussen 2020 en 2022 en 42 procent minder gas per woning sinds 2020. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Vergeleken met de omliggende dorpen Aduard, Feerwerd, Ezinge, Zuidhorn, Noordhorn zit Den Ham met zijn teruglevering in de middenmoot (1.420 kWh tegenover 1.654 kWh in Aduard).