Zonnestroom uit Aldeboarn.
Ook als de zon weg is.

Vergeleken met de omliggende dorpen Nes, Goëngahuizen, Haskerdijken, Luinjeberd, Akkrum zit Aldeboarn met zijn teruglevering in de middenmoot (1.200 kWh tegenover 5.010 kWh in Goëngahuizen), en het aandeel daken met zonnepanelen is hier het laagst.

Een woning in Aldeboarn nam in 2024 gemiddeld 2.710 kWh stroom van het net af. Dat is 5 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Heerenveen (2.570 kWh) en 8 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Tegelijk ging er per woning gemiddeld 1.200 kWh de andere kant op: zonnestroom die niet op het moment van opwekken gebruikt werd en aan het net is teruggeleverd. Dat is ruim een derde van wat Aldeboarn afneemt. Ter vergelijking: in Friesland is dat gemiddeld 1.110 kWh per woning.

Dat aandeel is fors genoeg om na 2027 het verschil te maken. Nu wordt die 1.200 kWh nog gesaldeerd; straks brengt teruglevering veel minder op dan wat een huishouden 's avonds betaalt voor stroom die het overdag zelf opwekte. Een thuisbatterij vangt dat overschot op en gebruikt het 's avonds, waardoor een groot deel van die teruglevering uit de rekening verdwijnt.

Van de woningen in Aldeboarn heeft 42 procent zonnepanelen, 4 procentpunt minder dan het gemiddelde van Friesland (46 procent). In 2022 telde het CBS hier 169 installaties met samen 707 kWp, gemiddeld 4,2 kWp per dak, omgerekend ongeveer 10 panelen van 400 wattpiek.

De zonnestroom in Aldeboarn is jong: in 2018 stonden er 65 installaties, in 2022 169, ruim een verdubbeling in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 62 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 61 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Binnen de gemeente Heerenveen staat het dorp op plek 15 van 17 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 17 van 20 in teruglevering per woning.

Aldeboarn telt 683 woningen en 660 huishoudens, met 1.505 inwoners. 78 procent van de woningen is een koopwoning (Friesland: 62 procent).

Vrijstaande en twee-onder-een-kapwoningen voeren de boventoon: samen 68 procent van de voorraad, tegenover 12 procent tussenwoningen. Dat zijn huizen met ruimte voor panelen en voor een batterij in de meterkast of de berging.

4 procent van de woningen is jonger dan tien jaar. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 304.000, 6 procent lager dan het gemiddelde van de gemeente.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een appartement in Aldeboarn neemt gemiddeld 1.720 kWh af, een vrijstaande woning 3.440 kWh, 100 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Aldeboarn.

De richting in Aldeboarn is duidelijk: 160 procent meer zonnestroominstallaties tussen 2018 en 2022 en 30 procent minder gas per woning sinds 2020. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Aldeboarn is 1.040 kubieke meter per woning per jaar, 14 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.480 kubieke meter: 30 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning daalde sinds 2020 van 2.850 kWh naar 2.710 kWh (5 procent). 7 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 4 procent is helemaal aardgasvrij. Verwarmen gebeurt hier dus nog vrijwel overal op gas; het stroomverbruik zit in koken, wassen, koelen en steeds vaker in de auto.

Huishoudens in Aldeboarn hebben gemiddeld 1,3 auto's (Friesland: 1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Aldeboarn de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Aldeboarn tot een landelijke omgeving.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Aldeboarn: 2 personen, 2.710 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.200 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 441 in het eerste jaar en gemiddeld € 530 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 10,9 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Een elektrische auto, een warmtepomp, meer of minder panelen of een 3-fase-aansluiting veranderen de uitkomst; daarom is de echte berekening persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.