19% van Wytgaard verwarmt elektrisch, 35% minder gas sinds 2020.
De batterij pakt de winter.

Aan aardgas verbruikt een woning in Wytgaard 923 kubieke meter per jaar, 18 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Leeuwarden (780). In 2020 was dat nog 1.416 kubieke meter: 35 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning is sinds 2020 (2.804 kWh) vrijwel gelijk gebleven. 19 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 10 procent is helemaal aardgasvrij; in Friesland is 10 procent elektrisch verwarmd. Die huizen verbruiken de meeste stroom in de winter, en dan loont een grotere batterij die op een dynamisch contract goedkoop laadt.

Huishoudens in Wytgaard hebben gemiddeld 1,2 auto's (Friesland: 1,2). Laden gebeurt in een dorp vrijwel altijd aan huis; met een batterij is dat op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom in plaats van op het avondtarief.

Het net in Wytgaard is van Liander, net als bijna overal in Friesland; hoe meer middagstroom thuis in de batterij blijft, hoe minder er tegelijk dat net op gaat. Volgens de indeling van het CBS is Wytgaard een landelijke omgeving.

Wytgaard is een klein dorp: 287 woningen, 285 huishoudens en 610 inwoners, gemiddeld 2,2 per huishouden. Van die woningen is 81 procent een koopwoning; in de gemeente Leeuwarden is dat 50 procent, in Friesland 62 procent.

Vrijstaande en twee-onder-een-kapwoningen voeren de boventoon: samen 61 procent van de voorraad, tegenover 22 procent tussenwoningen. Ruimte voor panelen op het dak en voor een batterij in de berging is er bij deze huizen meestal wel.

Van de woningen is 10 procent in de afgelopen tien jaar gebouwd. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 293.000, 18 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente.

Een vrijstaande woning in Wytgaard neemt met 3.239 kWh per jaar 67 procent meer af dan een tussenwoning (1.940 kWh). Zo'n verschil vraagt om een pakket per woningtype; de tabel hieronder geeft die uitkomst.

35 procent minder gas sinds 2020 en 19 procent elektrisch verwarmde woningen: in Wytgaard verschuift de energierekening zichtbaar van de gasmeter naar de stroommeter. Een warmtepomp draait het hardst op koude avonden, als stroom het duurst is. Een batterij van 10 kWh of meer laadt 's nachts en rond het middaguur goedkoop en voedt de warmtepomp op die avonden; in de zomer bewaart hij het zonoverschot van 1.392 kWh per woning.

81 procent van de woningen is een koopwoning (Friesland: 62 procent), en eigenaren beslissen zelf over dak, meterkast en batterij.

Tussen 2018 en 2022 kwamen er in Wytgaard 93 procent zonnestroominstallaties bij, van 44 naar 85. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 35 procent, van 1.416 naar 923 kubieke meter. Zo verschuift de energierekening in Wytgaard stap voor stap van gas naar stroom, en stroom is het deel dat een thuisbatterij kan sturen.

In de gemeente Leeuwarden neemt een woning gemiddeld 2.200 kWh stroom per jaar af; in Wytgaard was dat in 2024 2.756 kWh, 25 procent hoger dan dat gemiddelde en 10 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Van die afname gaat ongeveer de helft weer terug: 1.392 kWh per woning per jaar (Friesland: 1.110 kWh). Nu wordt die 1.392 kWh nog gesaldeerd; na 2027 is het overschot dat 's middags het net op gaat een fractie waard van de stroom die 's avonds terugkomt. In Wytgaard zit de winst dus in opslaan: de middagpiek in de batterij, de avond uit de batterij.

Het gaat hard: van 44 installaties in 2018 naar 85 in 2022, een groei van 93 procent. Tussen 2018 en 2020 kwam er 39 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 39 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Zonnepanelen liggen in Wytgaard op 49 procent van de daken; in de gemeente Leeuwarden als geheel is dat 34 procent, dus 15 procentpunt minder dan hier, en in Friesland 46 procent. In 2022 telde het CBS hier 85 installaties met samen 356 kWp, gemiddeld 4,2 kWp per dak, omgerekend ongeveer 10 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Leeuwarden staat het dorp gedeeld op plek 10 van 19 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 15 van 32 in teruglevering per woning.

Voor een dorp van 287 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Wytgaard: 2 personen, 2.756 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.392 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 467 in het eerste jaar en gemiddeld € 559 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 10,3 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Bij de 19 procent elektrisch verwarmde woningen valt het verbruik in de winter hoger uit, en dan telt een grotere batterij op een dynamisch contract; de echte berekening is persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.

Met 1.392 kWh teruglevering per woning zit Wytgaard tussen de buurdorpen in: Eagum levert het meest terug (3.900 kWh), Weidum het minst (1.047 kWh). In aandeel zonnedaken (49 procent) zit Wytgaard tussen Wirdum (67 procent) en Weidum (37 procent) in.