12% nieuwbouw en 10% elektrisch verwarmd in Wergea.
Klaar voor een batterij.

Wergea telt 837 woningen en 820 huishoudens, met 1.885 inwoners (gemiddeld 2,3 personen per huishouden). Van die woningen is 70 procent een koopwoning; in de gemeente Leeuwarden is dat 50 procent, in Friesland 62 procent.

Vrijstaande en twee-onder-een-kapwoningen voeren de boventoon: samen 55 procent van de voorraad, tegenover 24 procent tussenwoningen. Dat zijn huizen met ruimte voor panelen en voor een batterij in de meterkast of de berging.

12 procent van de woningen is jonger dan tien jaar. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 304.000, 22 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een appartement in Wergea neemt gemiddeld 1.670 kWh af, een vrijstaande woning 3.715 kWh, 122 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Wergea.

12 procent nieuwbouw en 10 procent elektrisch verwarmd: de jonge huizen in Wergea hebben een 3-fase-aansluiting, een warmtepomp en daardoor het hoogste verbruik op koude avonden. Een 3-fase-batterij van 10 kWh of meer laadt 's nachts en rond het middaguur goedkoop en draait de warmtepomp 's avonds op die stroom; in de zomer bewaart hij de 1.191 kWh teruglevering per woning voor de avond.

70 procent van de woningen is een koopwoning (Friesland: 62 procent), en eigenaren beslissen zelf over dak, meterkast en batterij.

Het aantal zonnestroominstallaties in Wergea is tussen 2018 en 2022 minstens verdubbeld: van 125 naar 298, 138 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 33 procent, van 1.356 naar 915 kubieke meter. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

In Wergea gaat per woning het minst terug van de dorpen in de buurt (Swichum, Warstiens, Eagum, Wirdum): 1.191 kWh, terwijl Eagum op 3.900 kWh zit. Het aandeel zonnedaken is hier met 45 procent het laagst van de buurt; Wirdum zit op 67 procent.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Wergea: 2 personen, 2.746 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.191 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Het model komt uit op een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) op een dynamisch contract. De besparing: ongeveer € 442 in het eerste jaar, gemiddeld € 531 per jaar over de looptijd; bij een prijs van € 5.781 na btw-teruggave is de terugverdientijd ongeveer 10,9 jaar.

Het gemiddelde is niet jullie huis. Voor de 10 procent elektrisch verwarmde woningen ligt het winterverbruik hoger, en dan weegt een grotere batterij op een dynamisch contract zwaarder. De persoonlijke berekening is gratis en in twee minuten klaar.

In de gemeente Leeuwarden neemt een woning gemiddeld 2.200 kWh stroom per jaar af; in Wergea was dat in 2024 2.746 kWh, 25 procent hoger dan dat gemiddelde en 10 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Tegenover die afname staat 1.191 kWh teruglevering per woning, ruim een derde van het verbruik (Friesland: 1.110 kWh). Na 2027 telt dat aandeel: teruglevering brengt dan weinig op, terwijl de avondstroom het volle tarief kost. Een thuisbatterij bewaart dat overschot voor de avond en haalt zo een groot deel van die 1.191 kWh uit de rekening van Wergea.

De zonnestroom in Wergea is jong: in 2018 stonden er 125 installaties, in 2022 298, ruim een verdubbeling in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 64 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 45 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Zonnepanelen liggen in Wergea op 45 procent van de daken; in de gemeente Leeuwarden als geheel is dat 34 procent, dus 11 procentpunt minder dan hier, en in Friesland 46 procent. In 2022 telde het CBS hier 298 installaties met samen 1.126 kWp, gemiddeld 3,8 kWp per dak, omgerekend ongeveer 9 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Leeuwarden staat het dorp gedeeld op plek 13 van 19 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 22 van 32 in teruglevering per woning.

Aan aardgas verbruikt een woning in Wergea 915 kubieke meter per jaar, 17 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Leeuwarden (780). In 2020 was dat nog 1.356 kubieke meter: 33 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning is sinds 2020 (2.753 kWh) vrijwel gelijk gebleven. 10 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 6 procent is helemaal aardgasvrij. Elk huis dat overstapt, verplaatst zijn verbruik naar de stroommeter; dat winterverbruik koopt een batterij op een dynamisch contract goedkoper in.

Huishoudens in Wergea hebben gemiddeld 1,2 auto's (Friesland: 1,2). Laden gebeurt in een dorp vrijwel altijd aan huis; met een batterij is dat op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom in plaats van op het avondtarief.

Het net in Wergea is van Liander, net als bijna overal in Friesland; hoe meer middagstroom thuis in de batterij blijft, hoe minder er tegelijk dat net op gaat. Volgens de indeling van het CBS is Wergea een landelijke omgeving.