1,3 auto's per huishouden in Tolbert.
Laad ze op eigen zonnestroom.

Aan aardgas verbruikt een woning in Tolbert 890 kubieke meter per jaar, 11 procent lager dan het gemiddelde van de gemeente Westerkwartier (1.000). In 2020 was dat nog 1.350 kubieke meter: 34 procent minder gas per woning in vier jaar. 14 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 5 procent is helemaal aardgasvrij. Elk huis dat overstapt, verplaatst zijn verbruik naar de stroommeter; dat winterverbruik koopt een batterij op een dynamisch contract goedkoper in.

Met 1,3 auto's per huishouden staan er in Tolbert meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Groningen (1,0). Laden gebeurt in een dorp vrijwel altijd aan huis; met een batterij is dat op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom in plaats van op het avondtarief.

Het stroomnet in Tolbert is van Enexis. Volgens de indeling van het CBS is Tolbert een weinig stedelijke omgeving.

De stroomafname per woning in Tolbert daalde sinds 2020 van 2.730 kWh naar 2.550 kWh in 2024, 7 procent minder; daarmee zit het dorp 11 procent lager dan het gemiddelde van de gemeente Westerkwartier (2.860 kWh).

Daar staat 1.390 kWh teruglevering per woning tegenover, ruim de helft van de afname (Groningen: 976 kWh). Voor Tolbert is dat de kern van het verhaal: zolang salderen bestaat, wordt die 1.390 kWh nog verrekend met het verbruik. Vanaf 2027 niet meer, dan brengt teruggeleverde stroom veel minder op dan de stroom die 's avonds wordt teruggekocht kost. Een thuisbatterij die de middagpiek opslaat voor de avond maakt van precies die stroom eigen verbruik.

Het gaat hard: van 487 installaties in 2020 naar 798 in 2022, een groei van 64 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Van de woningen in Tolbert heeft 60 procent zonnepanelen, 16 procentpunt meer dan het gemiddelde van Groningen (44 procent). In 2022 telde het CBS hier 798 installaties met samen 3.249 kWp, gemiddeld 4,1 kWp per dak, omgerekend ongeveer 10 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Westerkwartier staat het dorp gedeeld op plek 16 van 30 in aandeel daken met zonnepanelen en gedeeld op plek 27 van 39 in teruglevering per woning.

Met 1,3 auto's per huishouden wordt in Tolbert veel gereden, en elke auto die elektrisch wordt, voegt 2.000 tot 3.000 kWh per jaar toe aan de 2.550 kWh die een woning hier nu afneemt. Een thuisbatterij en een slimme laadpaal horen dan bij elkaar: overdag de auto en de batterij op eigen zon, 's nachts bijladen in de goedkoopste uren van een dynamisch contract, en 's avonds het huis uit de batterij.

Daar komt bij dat 60 procent van de woningen in Tolbert al zonnepanelen heeft, tegenover 44 procent gemiddeld in Groningen. Voor die huizen is de batterij de tweede stap: het middagoverschot vasthouden in plaats van terugleveren.

Tussen 2020 en 2022 kwamen er in Tolbert 64 procent zonnestroominstallaties bij, van 487 naar 798. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 34 procent, van 1.350 naar 890 kubieke meter. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Met 1.390 kWh teruglevering per woning zit Tolbert tussen de buurdorpen in: Lucaswolde levert het meest terug (2.410 kWh), Boerakker het minst (1.380 kWh). In aandeel zonnedaken (60 procent) zit Tolbert tussen Niebert (62 procent) en Boerakker (57 procent) in.

Tolbert telt 2.125 woningen en 1.950 huishoudens, met 4.430 inwoners (gemiddeld 2,2 personen per huishouden). 64 procent van de woningen is een koopwoning, tegenover 54 procent gemiddeld in Groningen en 73 procent in de gemeente Westerkwartier.

Er staat van alles door elkaar: 26 procent vrijstaand, 18 procent twee-onder-een-kap, 35 procent tussen- of hoekwoning, 21 procent appartement. Welk pakket past, hangt dan van het type af; dat rekenen wij per woningtype door.

Van de woningen is 9 procent in de afgelopen tien jaar gebouwd. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 265.000, 12 procent lager dan het gemiddelde van de gemeente.

Een vrijstaande woning in Tolbert neemt met 3.570 kWh per jaar 133 procent meer af dan een appartement (1.530 kWh). Zo'n verschil vraagt om een pakket per woningtype; de tabel hieronder geeft die uitkomst.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Tolbert: 2 personen, 2.550 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.390 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Het model komt uit op een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) op een dynamisch contract. De besparing: ongeveer € 453 in het eerste jaar, gemiddeld € 539 per jaar over de looptijd; bij een prijs van € 5.781 na btw-teruggave is de terugverdientijd ongeveer 10,7 jaar.

Het gemiddelde is niet jullie huis. Bij 1,3 auto's per huishouden is de grote vraag of er een elektrische auto komt: 2.000 tot 3.000 kWh per jaar extra, en dan wordt een grotere batterij met slim laden interessant. De persoonlijke berekening is gratis en in twee minuten klaar.